Instruction: Write a Pashto language article based on the provided title.

Input: د ترهګر ۍ سره جګړه او د کلاوې سر !

Output: هدايت الله هدايت - استراليا نن ترهګر ي او د دې شومي پديدې سره د جګړې او مبارزې جريان د نړېوال سياسي او ټولنيز ژوند په ډګر کې د يوې ډېري پېچلي او د ورځي په ډېري حادي موضوع باندي بدله سوې ده . په نړۍ کې د ترهګر ۍ شبحه لکه د سړې جګړې په څېر زموږ د نړۍ راتلونکې ډېره مشوشه کړې او د سبا دپاره اميدونه يې د مينځه وړلو د ګواښ سره مخامخ کړي دي . د سپټامبر د يولسمي ترهګر ي سهمناکې پېښي نه راوروسته نن دغه پروسه داسي شرائطو ته ننوتې ده چې بشري ټولنه يې په هره شېبه کې و يوې بلي هولناکي پېښي ته په انتظار کې پرې ايښې ده . نن چې د نړۍ ټول اطلاعاتي او خبري رسنۍ په خاص ډول راډيو او ټلويزيون چې د شتمنو ميليارډرانو په واک کې کښېوتي دي او د نړۍ ټوله فکري ماحول يې په واک کې راوستی دی ، اوس ترهګر ۍ ته داشاني بڼه ور کوي چې ګواکې د دوی په وينا يوازي هغه وخت به پاې ته رسيږي چې هغوی دي پرټوله جهان لاس تير اوهغه دي خپله کړي . هغه پراخه په ظاهره مبهمه او پېچلې استراتيژي چې نن د امريکا او انګليس لخوا د ترهګر ۍ سره د مبارزې تر نامه لاندي پرمخ بېول کيږي او د نړۍ په ګوټ ګوټ کې د امريکايې او ناټويې پوځې اډو د غزېدو او ځاي پر ځاي کېدو لړۍ يې روانه ساتلې ده، آيا دغه بېساري پوځي پراختيا ، په رشتيا هم د يوه ترهګر عمل د مخنيوی دپاره تر سره کيږي اوکه د دغي پروسې تر شا نور ډېر څه پټ دي؟ د نړۍ ډېر خلګ اوس د ځانه سره دا پوښتنه کوي چې دامريکا اداره چې د ترهګر ۍ سره د جګړې په بهانه په دومره شدت او وحشت سره عمل کوي او هر ځاي ﻻس او پښې غزوي آيا د هغوی نه په دې جګړه کې د کلاوې سر ورک سوی دی ! او که ددې جګړې لوری په لوی لاس غواړي ونورو ترهګرو کړو ته برابر او دا لوری بيا د ولسونو و ځپلو ته هوارکړي؟ د ترهګر ( ټروريزم) پر پېژندنه باندي خواوس هم لوی بحث روان او ددې ناوړه مقولې پرسر باندي د تفاهم و رسيدلو ته ﻻ اوس هم يو لوي واټن پروت دی . خو هېوادونه، ولسونه او د بېلابېلو افکارو خاوندان او د نن ورځي ټوله هغه ښکېل ځواکونه چې د زور اوبه يې پر لوړه رواني دي و ترهګر ۍ ته او د خپلو او د نورو و ترهګرواعمالو ته بېلابېل توجيهات ورکوي او د خپلي خوښې شجرې ورته جوړَوي . ددې سره سره دا خبره هم تل سوېده او اوس هم کيږي چې ترهګر خو ټ ترهګر نه دي زيږېدلي بلکه هغوی د مختلفو ټولنيزو ناخوالو او بې عدالتيو په نتيجه کې و دې ﻻري ته راکش سوي دي، راکشيږي اويا داچې زياتره يې پخپله دهمدې مغرورو او حريصو دولتونو لخوا چې په نورو هېوادو کې د خپلو ګټو دلاسته راوړلو او ساتلو دپاره چې و ترهګر اعمالو ته يې ضرورت لاره، ﻻ پخوا يې داشاني ترهګري ډلي په خپلو مالي او پوځي مرستو روزلي او داسي اعمالو ته يې هڅولي وه . هغه وخت دې ډلو ته ټروريستان نه بلکه نور ډېر وتلي نومونه ورکول کېدله . دشوروي اتحاد د شلېدو نه وروسته لوېديځه نړۍ خاصتاً امريکا د خپلو زړو يارانو ( اسلامي بنسټپالو) څخه په ګيلو او ګذاريو پيل وکړ. هغوی چې د پرون آزادي بخښونکي جنګيالان اويا  سرښندونکي مجاهدين بلل کېدل نن په نړيوال ډګر کې د ترهګر ډلو دمخکښانو په نامه شهرت و موند او د هغوی موجوديت و نړيوالي سولي ته يو بالقوه خطره و ګڼل سو! دبلي خوا کله چې نن بيا په ميليونونو انسانان د همدغه متمدنه نړۍ په د ننه کې و واټونو او بازارونو ته راوزي او دنړۍ داوسنۍ غير عادلانه نړيوال اقتصادي او تجارتي سيسټم چې د سرمايې و پړسوب او د فقر و ژورتوب ته ﻻره غزوي، د هغوی پر ضد راپورته کيږي او د پردې تر شا شيطاني نيتونه لوڅوي، نوي ﻻري پرانيزي، پخواني فکري او مکتبي تناوونه شلوي، نړيوال اقتصاد ته انساني او عادﻻنه چلينجونه ورکوي . او هغه کسان چې بيا بر الا د امريکا ، اسرائيل او انګليس او نورو هېوادو پر کړو او ظلموباندي خپل ځيګرونه څيري او سرونه ټکوي ، خپله شديده سياسي کرکه بيانوي او خپل نفرت په خپلې ځان وژني سره تمثيلوي ، په رشتيا داد کومو ستونزو او ژور ټولنيز انساني خروښ ښکارندويه ده؟ دا د کومو رېښه داره او ژورو ټولنيزو ستونزو ، بې عدالتيو او تيريو د غميزو نه خبري کوي کوم چې بشري عواطف يې داسي زخمي سوي دی . آيا دغه ولسي او پرګنيزه خښم به په راتلونکي کې لا نور هم و ورته نورو داسي اعمالوته ﻻره نه پرا نيزي چې پايلې به يې لا مخکي تر مخکي د ډېري اندېښني وړ وي ، درست لکه هغه څه چې په دې نيژدې اوونيو کې په فرانسه او د هغه په ځينو نورو ګاونډو هېوادوکې پېښ سوه او دبېنوايانو خښم د ټولنيزه نا انډوليو، د تبعيض او تعصب قربانيان و بازارو او کوڅو ته را وه وتله او ډېر څه يې د اور په لمبو کې لولپه کړل . برژينسکي د جيمي کارټر د جمهوري رياست ددورې د امريکا د ملي امنيت مشاور په هغه مقاله کې چې د امريکا د مصيبت تر عنوان لاندي يې په لاټايم کې خپره کړېده وايې چې : « و امريکا ته بايد د ډېري خواشينۍ ځاي وي چې داروپا، ختيځي آسيا او ﻻتيني امريکا هغه هېوادونه چې معمولاً د امريکا ددوستانو په کتار کې وه اوس د امريکا د سياست په منتقدانو بدليږي او غلي شاني د سيمه ائيزو اتحاديو د جوړولو ﻻري چاري لټوي . د امريکا د سياست څخه دا ډول بېګانګي کېداې سي چې و امريکا ته په يوه دائمي تهديدونکی حقيقت بدل سي » امريکا اوس په خپل غرور اود نورو هېوادنو په چارو کې خپله بربنډه لاسوهنه تر هغه ځايه پر مخ بېولې ده چې نور نو ددې هېوادو د پاره د خپلواکۍ او ملي حاکميت مفاهيم پرکاغذ باندي د بې معني تورو په څېر پاتي سوی دي. امريکا په لوی ﻻس پر هغه ﻻر روان دی چې د غالبوزو په شيګَر ګينيو کې خاشې نه بلکه وسله والي لاسوهني وهي او هغه ته ان حقوقي او قانوني شجرې هم ورکوي خو هرکله چې بياو چيچل سي نو دنيا پر دابله خوا را اوړي او د ترهګر او د ترهګر وسره دجګړې نارې سورې او هنګامې راپورته کوي . آيا کېداي سي داشاني دوه مخيزه او فريب کارانه چلند، دمتمدني ټولني د جوړېدو معيارونه و ګڼل سي ؟ د ترهګرۍ هغه پېښې چې په نيويارک، لندن، شرم الشيخ، بالي، هسپانيه، اردن او د نړۍ په نورو ځايونو کې تر سره سوې او د زرګونو بېګناهو انسانانو د مرګ ژوبلي باعث وګرځېدلې، بې له شکه ستر جنايت ګڼل کيږي . دا ډول وژني او د بېګناه انسانانو په داشاني زوروني او شکنجو لاس پوري کول هيڅ راز بشري، سياسي او مذهبي توجيهات نه مني او هيچا ته نښايې چې داډول جناياتونه چې ملکې بني آدمان ځپي، هغه ته ښه ووايې . خو آيا دغه پېچلې مسئله او ددې قبيح کار محکوميت د يوې شپُږي په خاطر و ټوله پوستين ته د اور په اچولو سره حلېدلاې سي!. آيا دغه اوسنی کمپاين چې امريکايانو او انګريزانو تر لاس لاندي نيولی او ډېر هغه ته په ډاګه دولتي ټروريزم هم وايې ، ددې ﻻنجې دبنيادي حل سره مرسته کولاې سي؟ ولسونه خوپه دې باور دي چې هغه څه چې په نوموړي ځايونو او يا په عراق، فلسطين ، افغانستان، اونورو عربي او افريقايې هېوادنو کې تيرېږي هغه ډېرې پېچلي او بېخکي رېښې لري . د بشريت ټوله مترقي او متمدنه هېوادونه او ټولني خو په ډاګه داخبره کوي چې مخکې تر دې چې دا جګړه ائيږه موډرنه وسلوال د مرګ ماشين دي پر ولسونو او هېوادونو را مات سي په کار ده د دې ټروريستي کړو دريښو دپيداکولو او له مينځه وړلو ﻻري چاري ولټول سي او عملي او مسؤلانه بشري هڅي دي تر لاس لاندي و نيول سي ! کله چې ترهګري لړۍ خپل ځان و لندن ته ورساوه ، او دا ښکلي اروپائي ښار يې و لړزاوه او درنه مرګ ژوبله يې رامينخته کړه نو په دا سبايې دانګلستان يو مشهور ليکوال رابرت فيسک د ګارډين په ور ځپاڼه کې وليکل : « کله چې موږ په عراق کې په ډله ائيزه توګه وژني کوو نو څرنګه بايد دا تمه ولرو چې هغوی دي په موږ پسې پل راوانخلي » همدارنګه يو بل ليکوال جورج ګالاوي ليکي چې « د عراق جګړه يوه غير شرعي جګړه ده کوم چې ددروغو پر بنياد تر سره سوه او دا پخپله يو ډول دولتي ترهګر ي ده . خو فرق يې يوازي په دې کې دی چې ددې جګړې امر دهغه چا لخوا صادر سو چې ښکلې درېشي يې اغوستې او نيکټايې ئې تړلې وه او هغه بل بيا د بن ﻻدن لخوا وه چې قبا او عبا يې په ځان کې او د توري بوري په سيمه کې اوسېدی » . په هر حالت کې ترهګر ي د انساني آرمانه سره بېګانه او يوه شومه پديده ده دغه کار که د دولتونو لخوا تر سره سي او که د افرادو لخوا، نړيواله کرکه را پاروي . نن په ټوله نړۍ کې اوس ټوله په دې باور دي چې هغه سياست چې د امريکا او انګلستان لخوا د مينځني ختيځ په سيمه کې پر مخ بېول کيږي هغه پخپل ذات کې د کرکې او غوسې زېږنده ده اود ولسي پاڅون او مقاومت باعث ګرځې . د مثال په توګه د۵۷کلو راهيسي د فلسطين خلک د اسرائيلو لخوا پخپله خاوره کې قتل عاميږي خو امريکا سترګي ورباندي پټوي . اسرائيل دفلسطينيانو خاوره غصب کړېده د هغوی پر ملي او تاريخي مقاومت باندي ايف شپاړس را الوزوي او بېګناه خلګ يې وژل کيږي . ددې هېواد پوځونو تر پرونه پوري په لبَړ کې د فلسطيني ماشومانو د ډَبرو د ويشتلو ځواب د زرهپوشه ټانکونو په مرميو ورکاوه او دهمدې ماشومانو پر کورونو يې بولډوزران را سمََوَ ل، خو دسپيني ماڼۍ او متمدني نړۍ مخکښانو هغوی يا ترهګر او يا هم دمتمدني او ډيموکراټيکي نړۍ دښمنان بلل او ددغو ماشومانو وطني مينه يې په وينو کي لژنده کوله او ان دغه عمل ته يې لا هم زړه دی چې د ټروريزم سره د مبارزې عنوان ورکړي . امريکا او انګرېزی واکمنانو دعراق غوندي بډاې اومستقل هېواد باندي د ډله ايزه وسلو د درلودلو په تور دنړيوالو په سترګو ګې خاوري واچولې، خپل زوريې وکاره وه او ددې هېواد نه يې دادی د وحشت او بزکشۍ ميدان جوړکړ. په خپلواورغورځونکوبمو او بمباريو يې دغه هېواد د خاورو خاکه کړ، ددوی د يرغل پر ضد ددې هېواد د مقاومت او دملي پاڅون خوځښت يې د ټروريزم سره دمبارزې په نامه په وينو کې و لمباوه ، نفتي شريانونه يې و ځانته کش کړل او خلګ يې په دې يا هغه نامه په خپلو کې سره واچول او ﻻ معلومه نده چې نور څه به کيږي، خو د نړېوالو نه غواړي چې هغه دي په سيمه کې دخپلي متمدني او ډيموکراټيکې ټولني د سمبول په څيرو ګڼي کنه نود ټروريستانو او ياغياتو په نامه به يې و ځپي . دعراق په اړه د دې هېواد د بشري حقوقو د ريئس له قوله ويل کيږي چې د عراق د جګړې د پيل نه بيا تراوسه پوري د ۱۳۰ زرو نه زيات کسان وژل سوي دي چې تر نيمايې زيات يې ښځي او ماشومان دي .  ګری يانګ دګارډين د سږکال د جوﻻي په يولسمه ګڼه کې ليکې چې « موږ نه غواړو خښم، کرکه اوغضب دي يوازي د خپل ځان حق و بولو، زموږ وينه په هيڅ صورت د عراقيانو او افغانانو تر وينو ډېره نده سره.» هغه زياتوي چې « بلير دلندن په حمله کې د پنځوسو تنو د مرګ او د اووسوو انګليسي ټپيانو مسئول ندی بلکه دا جهادي ترهګر وه چې په داسي قبيح کار يې ﻻس پوري کړ او ګنهکاره بلل کيږي. خو بلير بېله شکه د يو لکو عراقي انسانانو د وژني مسؤل دی چې په هغه هېواد کې وژل سوي دي .» دامريکا او انګليس پوځونو د عراق داشغال د هماغه سبا نه، خپله ريښتنې  آزادي او ډيموکراسي و خلگو ته وښودله. هغوی په زرهاو عراقيان ونيول او زندانونو ته يې واچول او تر ډېرو شديدو شکنجو لاندي يې راوستل . ښځي، نجوني او ان د هغوي اولادونه يې نه يوازي شکنجه کړل بلکه ډله ايزه جنسي تيری يې ور باندي وکړ . امريکا د ګوانتانامو، ابوغريب او د بګرام په زندانو کې هغسي کارنامې تر سره او په تاريخ کې يې پرېښودلې چې د بشريت پرلمن باندي به د همېش دپاره يو تور داغ وي او تل به ور باندي وشرمېږي، خو د سپيني ماڼۍ واکداران، هغوی ته د ډيموکراټيک او بشري ټولني د جوړېدو او د ټروريزم سره د جګړې او دخپلو دښمنانو د له مينځه وړلو په ﻻره کې خپل لومړني متمدنه ګامونه بولي! نن د ترهګر ۍسره د جګړې په نامه د آزادی او امنيت په مابين کې هغه توازن چې د ډيموکراسۍ لومړنۍ خښته ده د ستر ګواښ او تهديدسره مخامخ کيږي . دغه دوه منل سوي اصلونه هر يو تر بل جاريږي . په واقعيت کې دا آزادي ده چې دامنيت د ټينګولو په خاطرتر پښو ﻻندي کيږي . امريکا د بن ﻻدن سره د مرستي نه وروسته کله چې هغه ته يې اړتيا درلودله، اوس هغه په پوره امنيت سره په خپلو غارو کې ناست دی، خو بېګناه انسانان په هر ځاي کې خپل امنيت د لاسه ورکوي او تر بمباريولاندي راځي . اوس خو تقريباً د يوه سره پر دې خبري باندي هم نظره دي چې د ترهګر ۍسره جګړه داسي جګړه نه ده چې درا وتلي ټانکو په مقابل کې دي يو هېواد هم خپل ټانکونه د ښار وواټونو ته را وباسي او F16او B52 دو طيارې دي ور باندي لمبر کړي . داجګړه ډېره پېچلې او بې جبهې جګړه ده .دا جګړه د خپل هدف په ورکه ولو او نه پېژندلو سره بېګناه انسانان قربانۍ ته راکشوي ، دا د انسان دژوند او د هغه د ټولو بنيادي ارزښتونو او حقوقو پر ضديوه چټله او غير انسانی جګړه ده. هغه ارزښتونه چې ددوهمي نړيوالي جګړې نه وروسته تر ﻻسه سوې او د بېلابېلو ملتونو ، قومونو د بېلابېلو دينونو، مذهبونو او فرهنګونو سره په ګډه د يوه بل سره يې د سوله ايزه ژوند ضمانت کاوه ، هغه ارزښتونه چې د قانون په مقابل کې د برابرۍ د يوه اوبل تحمل يې کاوه او دکړکېچونو حالاتو په حل کې يې د ديالوګ او مفاهمې سوله ايزه چلند يې مانه او دغه مبارزه يې د سوله ايزو لارو او ا صولو پر مبنا پر مخ بېول کېدله ، اوس ولي داټولو ﻻسته راوړونو بل شاني رنګ واخيست او د ترهګر ۍسره د نامعلومه جګړې په نامه په نړۍ واله بدګمانۍ واوښتله ؟ څه پېښ سوه چې ټوله هغه پخواني دوستان نن ترهګر سوه! ترهګر خو په ټولو اديانو کې همېشه يو بنسټپاله او سخت دريزه ميکروسکوپي اقليت وو او اوس هم دی چې هغه هم د نورو هېوادو دﻻس محصول دی او اصلاً دا همدوی وه چې د خپلو اهدافو د تحقق د پاره يې جوړ کړ ل ، و يې وپړسول او نن يې دادی پخپله و ځانته بلا و ګرځوله!. نن څه پېښ سوه چې دنړۍ ځبر ځواکونه د زوراوزر خاوندان او س ځانته دا حق ورکوي چې د ترهګر ۍد ځپلو پاره د انسانانو هغه لومړنی حقوق چې دپېړيو په اوږدو کې يې د ولسونو دککريو په بيه ترلاسه کړي او هغوی هم منلي وه اوس همدغه نړيواله موازين تر پښو لاندي کوي او هغه په خپل زور سره بيرته اخلي .او يکړه ډيکټاټوري پر ټوله نړۍ باندي حاکموي. د عفوي د نړيوال سازمان رئيسي تير کال په خپل کلني راپور کې د بشري حقونو په هکله ويلي وه چې دغه سازمان ، دنړيوال ټروريزم سره په مبارزه او د امنيت په راوستلو کې د امريکا سياستونه د هرډول اصولو نه ليري بولي . هغې ويلي وه چې په هر زمان او هر مکان کې دزيات قدرت نه استفاده په نړۍ کې و آزادۍ او عدالت ته جبران نه منونکي ضررونه رسولي دي او نړۍ يې په يوه نا امنه او ډېره خطر ناکه ځاي باندي اړولې ده . د امنيت دټېنګولو دپاره د امريکا داشاني سياست د هر ډول راتلونکې نه لېري ښکاري . نن و ټولي نړۍ ته جوته سوېده چې د ترهګرۍ رېښې د فقر، ظلم، بې عدالتۍ، ټولنيزي ناانډولۍ او تجاوز په وجود کې بايد ولټول سي . ترهګري د هيڅ دين، مذهب او مکتب سره ماهوي اړيکه نلري . د نړۍ عامه افکار اوس په دې باور دي چې د ترهګر ۍ سره په جګړه کې دغه اوسني روان تلاښونو ماتي خوړلې ده .امريکا چې د ترهګر ۍسره د جګړې تر بهانې ﻻندي هر څه ته ﻻس اچوي اوخپل پلانونه عملي کوي په دغه جګړه کې دکلاوې سر ځيني ورک سوی او بشري ټولنه د يوې پراخي غميزي خواته بيايې . نن د نړۍ عاجلي غوښتني او د نړيوال سياست ډراما ټيکه پرمختياوي و داسي يوه حالت ته رارسېدلي دي چې دا حالت نه په جګړې او تجاوز سره بلکه د يوه نوي الګو او تفکر و تحقق ته اړتيا لري، داسي الګو چې د ولسونو د سياسي ژوند په عرصه کې د نړۍ د دموکراتيکو اړيکو او غوښتونو په ټينګولو کې مرسته وکړي او نړيواله ټولنه د خپل ځانګړو ملي، ټولنيزو او اخلاقي ارزښتونو په ساتلو سره د دموکراسۍ او ټولنيز عدالت په تأمين کې و يوه داسي نوي جوړښت خوا ته رهي کړي چې د انسانانو کتلوي ښېرازه او عدالت پکښې تأمين سوی وي . د زمانې تاريخ چې د پېړيو په وهلو سره يې زموږ و دَور ته ځان رارسولی دی لکه د ډېرو څه تکرار چې وليدل سوه نو په يوېشتمه پيړۍ کې به هم، ولسونه و دغه نوي نسل ته به بيا د دې خبري تکرارورښيئ چې د نړۍ د ظالمو او حريصوواکدارانو او د هغوی د همفکره ﻻرويانو عمر چې غواړي د نړۍ پر هېوادونو او دهغوی پر بېوزله ولسونو دي خپل د زور فرمان و چلوي او دهغوی شتمنۍ دي تالان او د هغوی د خپلواکي او ملي حاکميت او د بشري حقونوا صول او موازين دي نقض او د هغوی دملي مقاومت جذبات دي په خپله ګټه تر پښو ﻻندي کړي، نو هغه وخت به هم را رسېدونکی وي چې ددې ولسونو د يووالي چيغه، د هغوی د دموکراټيک، سوله ائيزه او عادلانه پيوستون له برکته به د جګړې پر ضد جګړه کې به په نړيواله کمپاين کې به حتماً د هغوی زوال هم ويني . دا خبره به هم ورسره يو ځاي سپينه کيږي چې وائې «که ولسونه داسي اراده وکړي چې دا ژوند د هغوی ژوند دی نو دهغوی په وړاندي به سرنوشت هم د تسليمۍ نه بغير بله چاره و نلري ». يوازي هغه و خت به وي چې نه به تيری وي او نه به هم ترهګر ( ټروريزم) ! د نوامبر ۳۰ مه ۲۰۰۵


Instruction: Write a Pashto language article based on the provided title.

Input: لويه پکتيا له ولسمشرڅخه پر، کړو ژمنو وفاغواړي

Output: هغه لويه اودرنه غونډه ،چې د مرغومي په ۲۴ مه دخوست ټولنيزمرکز (ميديوتيک) دغونډو اوکنفرانسونوپه خونه کې جوړه شوې وه ، پکې دلويې پکتيا (پکتيا ،پکتيکا اوخوست ) په لسګونوقومي مشرانو،ديني عالمانو،روڼ اندو ،دمدني ټولنې فعالينواودرسنيو استازيو اوخبريالانوګډون کړی وو دغونډې ګډونوالوله ولس مشرحامدکرزي څخه سخته ګيله وکړه ،چې تل يې دلويې پکتيا خلک په تشو وعدو تېرايستلي اوعملاً يې دهېواددې مهمې برخې ته له سره پاملرنه نده کړې. دوی ويل ،چې لويې پکتيا دولسمشرۍ په دواړو ځل ټاکنو کې ولسمشرکرزي ته دتائيد ټولې رايې ورکړې اوهمداشان يې دده په ټاکنه کې قاطع رول لرلئ ، خوله بدمرغه ولس مشرددوی پاکو احساساتو اووفادارۍ ته په هېڅ کتلي دي.دوی په خپلو خبروکې دريو اساسي مسايلو ته په اشارې سره وويل، چې دواړه ځله دکرزي په ،وړاندې شوې کابينه کې دلويې پکتيا ونډې ته پاملرنه نده شوې ، له نهه کلونووروسته هم دخوست –ګرديزسړک په هماغه خراب شکل پاتې شوی او دجوړونې له روان بهيرڅخه يې معلوميږي ،چې په راتلونکودريوکلونوکې به هم نوموړې پروژه تکميل نشي. ګډونوالو دولسي جرګې پرغړيوهم نيوکه وکړه ،چې اميرزي سنګين ته يې درايې په نه ورکولوکې له قومي،ژبني اوسمتي توپيرڅخه کاراخيستی اودده اهليت اوملي ګټو ته دوفادارۍ څخه يې سترګې پټې کړې دي .په غونډه کې دخوست دعلماوو شوراريس مولوي محمدايوب هاشمي په تونده لهجه دلويې پکتيا دخلکو له اصيلتوب اودروندوالي څخه په مخ اړولوکې دښاغلي کرزي اودده دهمکارټيم کړه وړه ناسم وبلل.مولوي هاشمي دهېواد سياسي ثبات اوټولنيزپرمختګ پدې پورې تړلی وباله ،چې په سياسي نظام کې ددې سيمې مخورواوفاضلوشخصيتونوته ونډه ورکړل شي. ده ،دمخابراتو پخوانی وزيراميرزی سنګين وړاومساعد کدروباله اوټينګاريې وکړ ،چې نوموړی بايد له کابينې حذف نشي .دپکتيکا ولايت دزيړوک ولسوالۍ دخلکو په استازيتوب عليم جان لويې پکتيا ته دمرکزي حکومت نه پاملرنه سياسي ظلم وباله اوټينګاريې وکړ ،چې دلويې پکتيا لپاره سرحدي ستونزې هم لږې ندي ،چې مرکزي حکومت دوی لپاره نورټولنيزاوسياسي سرخوږی جوړکړی دی. ده په خپله خبروکې له پارلمان څخه دپوښتنې په ډول وپوښتل: (( هرکله چې اميرزی سنګين په کومه سياسي ډله ټپله پورې اړه نلري، په خپل کارکې موفقه دی ،دمخابراتو وزارت عايدات يې په کال کې ترسلو ميليونورسولي اوهمداشان خپلې دندې اوولس ته وفادارپاتې شوی ،بيا ده ته دکوم دليل له مخې دنه باور رايه ورکړل شوه.))دوزې خوا ولسوالۍ دخلکو په استازيتوب حاجي سيلاني ځدراڼ يادونه وکړه ، چې دکابل کندهار همداشان کال-شمال سړکونه دکرزي دواکمنۍ په لومړيو کلونوکې بشپړ شول، خو دخوست –ګرديزله سړک څخه دی ، اودفوايدعامې وزير له سره معلومات نلري. په غونډه کې دخوست قومي مخوراومتنفذشخصيت حاجی رسول محمدخان تڼي لويه پکتيا دعلمي اومسلکي کدرونو له پلوه دهېواد غني سيمه وښوده ،خوپدې يې تاسف څرګند کړ،چې دښو اومسلکي کدرونودلرلوباوجودهم ولس مشردې سيمې حقوقوته پاملرنه نده کړې .ښاغلي رسول محمدتڼي زياته کړه: (( موږدتعصب له مخې په نظام کې برخه نه غواړو بلکې مستحق اووړکدرونه لرو ،دتاريخ په اوږدو کې دسياسي نظام په چلولواودهېواد په پرمختګ اورغونه کې ددې سيمې خلکو اوکدرونو فعاله او دقدروړ ونډه لرلې ده. )) دمدني ټولنې دفعالينوپه استازيتوب نصيراحمدروښان له جمهورريس کرزي وغوښتل ،چې دولس مشرۍ له ټاکنو مخکې دلويې پکتيا دخلکو له استازيوسره دې په کړو ژمنووفاوکړي.ده خپلوخبروکې يادونه وکړه ،چې کرزي دوی سره په ليدنه کې پدې اعتراف کړی وو،چې لويې پکتياته دوړ اومساعدو شخصيتونواوکدرونوباوجود په تېره دوره کې په کابينه اونورومهمو پوستونوکې ونډه نه وه ورکړل شوې ، خوکه داځلې ټاکنې وګټي نولويې پکتيا ته به پوره برخه ورکوي.په نوموړې غونډه کې په خپل وارسره دمجاهدينودملي يووالي اسلامي شورا ريس قاري عبدالولي عادل،دخوست ټولنيزمرکزمشرنجيب الله الوخېل دقومونودپيوستون شوراپه استازيتوب جان محمدتڼي اويوشمېرنوروبرخه والودموضوع په تړاو څرګندونې وکړې .په ياده غونډه کې ويناوالوپه خپلوخبروکې ګوت څنډنه وکړه ،کچيرې ددوی روا غوښتنوته پاملرنه ونه شي ،نودوی به داحالت په چوپه خوله ونه زغمي اوله خپلوقانوني صلاحيتونوڅخه په استفادې به په سوله ييزو لاريونونواواحتجاجي غونډو اوناستو لاس پورې کړي. ياده دې وي، چې څوورځې وړاندې هم له ولس مشرڅخه دخوست وولسونواومجاهدينوپه ورته ناسته کې خپلې يوشمېرغوښتنې په ډاګه کړې وې


Instruction: Write a Pashto language article based on the provided title.

Input: په کندهار کې ۵۳ تنه ملكي كسان وژل شوي دي

Output: د کندهار په پنجوايي او ژړۍ ولسواليو کې د ولسي وګړو د مرګ، ژوبلې او اوښتې زيان د څېړنې او پلټنې ټاکل شوي دولتي کمېسيون په دغو سيمو کې له خپلو څېړنو و� �وسته په ډاګه کړ ه، چې د ناټو او افغان ځواکونو د ګډو عملياتو په بهير کې ٥٣ تنو ولسي وګړو خپل ژوند له لاسه و� �کړى دى. د کمېسيون مشر اوپه مذهبي چارو کې د افغان ولسمشر حامد کرزي سلاکار مولوي محى الدين بلوڅ وايي د عم� �ياتو په ترڅ کې ٢٩ تنه ولسي وګړي ټپيان شوي، ٨ جوماتونه ويجاړ او د خلکو يو شمير کورونه او باغونه له منځه تل� �ي دي. دا په داسي حال كي ده چي وړاندي دولتي چارواکو يوازې د ١٣ تنو ملکي وګړو د وژل کېدو پخلى کړئ وو. د عم� �ياتو په پاى کې د ناټو چارواکو ادعا وکړه، چې زر تنه طالب جنګيالي يې د عملياتو په ترڅ کې له منځه وړي دي. د بلوڅ د وينا له مخې ١٥ زره کورنۍ له خپلو کورونوڅخه بېځايه شوي او ټولټال ٣٣ ميلونه افغانۍ زيان رسېدلى دى.


Instruction: Write a Pashto language article based on the provided title.

Input: ټورنټو سټار ( کاناډا ) :کرزي ته نوره سلامی نسته !

Output: لیکوال : تامس والکممنبع : ټو� �نټو سټار ورځپاڼه ( کاناډا )نېټه ۲۰۰۹/۲/۱۱ افغان ولسمشر حامد کرزﺉ څه باندی دوه کاله مخکی د مینی وړ و . ک� �ه چی دﺉ د لومړي ځل لپاره کاناډا ته راغی ، نو د هارپر حکومت په لفظی توګه سرې غالۍ ورته هواری کړې . کرزي ته د احترام په توګه د ۲۱ توپونو سلامی وسوه . ده ته ان په پارلمان کی د وینا کولو خاص امتیاز هم عطأ کړای سو . خو دا هغه شپې ورځی وې چی کرزﺉ د واشنګټن ـ او ځکه نو د اوټاوا هم ـ انتخاب و . لاکن نور به داسی نه وی . د امریکا ح کومت اوس ځان د هغه مشر څخه راټولوی چی یو وخت یی د هغه په نصبولو کی مرسته کړې وه او داسی اشارې ورکوی چی دوی به د افغانستان د اګسټ په ولسمشریزو انتخاباتو کی کوم بل چا ته ترجیح ورکړی . د امریکا مشر اوباما په دو� �نبه په خپل مطبوعاتی کنفرانس کی پر دغه ټکي هله ټینګار وکړ چی د کرزي حکومت یی « د هغه څه نه بېل کړ چی جریان ل� �ی . » خو د دې ادارې لوړ مامورین د څو هفتو راهیسی دا اشارې ورکوی چی هغه سړی چی د افغان مشر په حیث د جورج بوش انتخاب و ، نور د توجه وړ نه دی . د نیوتارک ټایمز د یکشنبې د لومړني مخ راپور هغه پېښه بیا بیان کړه چی په تیره فبرورۍ کی منځته راغلې وه یعنی دا چی د هغه مهال سناتور او د نن ورځی مرستیال ولسمشر جوبایډن پر کرزي باندی دومره په قهر و چی په جمهوری ماڼۍ کی یی د افغان مشر مېلمستیا بیخی په لغته ووهل . په دې کی د کرزي ګناه د فساد او د افغانستان د غوړېدلی مخدره ییز تجارت په مخنیوی کی د ده ناکامی بلل کیږی . په حقیقت کی ډیري او پرله پسې ادعا ګانی سته چی وایی د کرزي د اوو وروڼو څخه یو یی چی احمد نومیږی د مخدره موادو لوی سرغنه دی . خو داسی ښکاری چی اصلی ستونزه دا ده چی اوباما افغانستان یو ځل بیا د القاعده پر ضد د جنګ مرکزی جبهه بللی دی . کله چی په دوشنبه د اوباما څخه د افغان جګړې په هکله پوښتنه وسوه نو ده وویل چی « زما وروستۍ پریکړه دا ده چی موږ ال� �اعده ته دا اجازه نه ورکوو چی عملیات وکړی . موږ په هغه سیمه کی هماغه ژغورلي امن ځایونه نسو لیدلای . زه ال� �اعده یا بن لادن ته د سزا ورکولو څخه پرته د داسی عملیاتو اجازه نه ورکوم چی د امریکا پر خاوره دې د حملو پلانونه جوړ کړی . » د کرزي دریځ تل چالاک او ځیرکانه دی . له یوې خوا یی بهرني ځواکونه د طالبانو پر ضد خپل جنګ ته رابللي دي خو له بلی خوا بیا د ډیری مودې راهیسی استدلال کوی چی افغانی ښورښیان د القاعده ګو� �اګیان نه دي . دﺉ په عامه پر امریکا او ناټو باندی د هغو هوایی حملو په وجه انتقاد کوی چی ملکی خلک وژنی او په بی نتیجې توګه یی هڅه کړې چی حکومت یی پر بهرنیو پوځیانو ډېر کنټرول په لاس وروړی . دا کومه حیرانونکې خبره نه ده چی کرزﺉ یعنی د یو پښتنی قوم مشر چی یو وخت د همدې طالبانو لوړ مامور و ، نن د ډیری مودې راهیسی دا ټینګار کوی چی د هغو ښورښیانو سره دې خبری اتری وسی چی د ده د وروستیو څرګندونو له مخی « د تروریسټی شبکې برخه نه ده او غواړی چی خپل هېواد ته راستانه سی . » د بوش په وخت کی امریکایی مامورین په مؤدبانه ډول د ده سره موافق نه ول . خو نن هغوی دﺉ د حقیقت څخه لیری بولی . کاناډا هم همداسی کوی . کله چی تیر نوامبر د دفاع د وزیر پیټرمک کې څخه د کرزي لخوا د ناټو پر بم وریو د انتقاد په هکله وپوښتل سوه ، نو ده هغه د انتخاباتی کال د لفاظیو غوندی په باک رانه وړ. د تاریخ زده کونکي به یی بیا په یاد ولری چی یوه بله نوې منځته راغلې امریکایی اداره هم نن په یو بل جنګ کی د یو بل هغه بهرني مشر څخه چی تر دې وروستیو پوری د واشنګټن د خوښۍ وړ و ، کټ مټ شکایتونه کوی . بل هغه جنګ چی دغسی کار پکښی سوی و ، ویتنام و چی هلته بی اعتباره سوی بهرنیً مشر د جنوبی ویتنام ولسمشر « نګودین دیم » و ، او نوې منځته راغلې اداره هم د جان ایف کنیډی وه ، چی هغه هم د ننني اوباما غوندی اراده لرل چی هغه شخړه په ټینګه تعقیب کړی چی د ده له نظره په باک نه وه راوړل سوې . « نګودین دیم » د یوې تصویب سوي ام� �یکایی کودتا پواسطه بېواکه او پسی ووژل سو . که کرزﺉ بختور وی ، نو مسایل به تر هغه حده نه رسیږی . خو په ښکاره توګه دﺉ نور مناسب نه دی او نه هم باید د نورو ډیرو ۲۱ توپونو سلامیو ته په تمه سی . پای


Instruction: Write a Pashto language article based on the provided title.

Input: خیال

Output: خیال چــپي بــه خولــي کــړم د خلکو کــه مي يار ليد اوربه بـــل پــه غـــمازانــو شـــي کــه مــې بــیا ولید توری به سترگی که په کجلو کړم که مې قاسد ولید ډک به لاسونه له بنګړیو کړم که مې بنجاره ولید پــټه خــولـه به بـــیا کـــړم گـــویـــا که مې بلبل ولید قضاه مازیګر مونځ به کــړم ادا که مې بياهغه مازیګر ولید منگــۍ بــه تشه بــیابه یي ډکـه کــړم کــه مې په ګودر ولید د مـــینی زړه بـــه تش لــه غــمه کړم کــه مې تــنها ولید له شرابو به هسي پیاله نوش کړم که مې یار سره ساقې ولید څلوريزي نازک گلاب ژوند کړی له ازغو سره پتنک مست ویي د سرو لمبو سره مین د عشق له اوره بی پروا يي دوزخ گلا زار ګني له ماشوقه سره چا راته ویل د سرو شونډو م حبت مه کړه له که پتنک د بلو ډیوا عبادت مه کړه هعه ښګلي چي سنگارکاه بي وفا کبریا دی نن له تا سر سبا له بل سر پری زیان مه کړه ۱۳۸٧/٣/۱۱ فریدالله ستانیکزی


Instruction: Write a Pashto language article based on the provided title.

Input: دوبۍ: د اوښ له شیدو جوړ چاکلیټ په بازارونو ته وړاندي شي

Output: میرویس جلالزی د ع� �بي متحده اماراتو د دوبۍ یوه شیخ د لومړي ځل لپاره د چاکلیټو د تولید یوه داسي فابریکه جوړه کړي چې دغلته تولیدونکي چاکلیټ به د اوښ له شیدو جوړیږي. شیخ محمد بن راشد المخطوم نن وویل چې دی تکل لري چې د اوښ د � �یدو څخه جوړ شوي دغه چاکلیټ به په ټوله نړۍ کې رواج کړي. نوموړی وایې چې دی غواړي په کال کې سل ټنه دغه ډول چاکلیټ، د منځني ختيځ، اروپا او آسیا بازارونو ته وړاندي کړي چې په ښه کیفیت او خاص خوند سره به ډیر ژر ډير مینه وال ومومي. شیخ مخطوم دمګړۍ د اوښانو یو فارم لري چې پکې ۳۰۰۰ اوښان ساتل کیږي. دا به لومړی ځل وي چې د اوښ د شیدو څخه جوړ شوي چاکلیټ بازار ته راوزي. د اوښ د شیدو څخه د جوړو شویو چاکلیټو یوه نم ونه


Instruction: Write a Pashto language article based on the provided title.

Input: نــاوړه پېـښې ولې تكـراريـږي؟

Output: نذيراحمدسهار دوه كاله مخكې د خيرخانې كوتل سيمه د ايتلافي ځواكونو د ورته ټكر شاهده وه. په دغه ټكر كې نږدې اووه موټر د ايتلافي ځواكونو تر لارۍ لاندې شول. د مرګ ژوبلې شمېره يې ۱۳ تنو ته رسېده، خو خلك پر پېښه چوپه خوله پاتې شول. پرونۍ پېښه يوځل بيا په همغه بڼه او همغه سيمه كې وشوه. داځل مرګ ژوبله ډېره او د خلكو غبرګون سخت و. په سيمه كې د پېښې د قربانيانود وارثانو او خواخوږو شمېره ۸۰ تنو ته رسېده. دغه شمېره هغه كسان و،چې د لاريون او هرډول قربانيو لپاره تيار وو. پوليسو په خپل لومړني ګام كې كولاى شواى د يوه امنيتي دفاعي كمربند په جوړاوي سره ۸۰ كسيز لاريون په اړونده سيمه پورې ايسار وساتي، خو د پوليسو د غيرمنظم عمل له امله لاريون كوونكي پر دې بريالي شول،چې ښار ته لاره وكړي. پوليسو په لومړي ګام كې امريكايي سرتېرو ته لاره وركړه،چې د خلكو له پنجو نه ځان وژغوري، خو وروسته يې همدغو لاريون كوونكو ته د پېښې د عاملانو د څار بلنه هم وركړه. د امنيتي كمربند ماتېدل پخپله ښار ته د لاريون كوونكو يوه غير رسمي بلنه وه. لږترلږه د پوليسو ۲۵۰ كسيزې ډلې كولاى شواى د لاريون كوونكو مخه ډب كړي، خو ناسنجول شويو امنيتي تدابيرو او د مظاهرې له كولتور سره ناروږديو پوليسو او خلكو هغه څه وكړل،چې وروسته يې د ښار واټونو او كوڅو پخپله شاهدي وركوله. د لاريون كوونكو د تركيب بدلون: د لاريون سرچينه د پېښې مشخصه سيمه وه او په تركيب كې يې ټول هغه كسان و، چې د غچ او انتقام جذبه يې ورسره لېږدوله. د پوليسو لومړنۍ تېروتنه هم دا وه، چې د غچ او احساساتو يوه دغسې توپان ته يې ښار ته د تېرېدو لاره وركړه. دغه ډول توپانونه پيا له ځانه سره پر لاره ټولې خاورې خځلې وراخلي او وحشت يې ټوله فضا په نيسي. ۸۰ كسيز لاريون له سيمې نه د ښار ترمركزه څو چنده شو او هره شيبه يې شمېره ډېرېده. په دغه شمېر او تركيب كې ډېر داسې كسان هم ورګډ شول،چې د اخ وډب، لوټ او سياسي اغراضو د پلي كولو منتظر وو. دغه كسان تر لاريون كوونكو ډېر منظم وو. د ښار په فرعي كوڅو كې ځانګړي صرف موټر او موټ� �سايكل د دغو خلكو د لېږد لپاره په انتظار و. په قواى مركز كې د مظاهره چيانو تر ماتې وروسته د فرعي كوڅو دغه م وټر دېر ژر را ووتل او مات مظاهره چيان يې ورسره ولېږدول. سياسي اغراض او ځانګړي اهداف: د لاريون كوونكو پر سرونو شنې پټۍ، د قوماندان احمدشاه مسعود تصويرونه، ځانګړي شعارونه او د پارلمان له څو مشهورو غړو سره پر ليده كاته ټينګار او پخپله د ځينو (سياسي شخصيتونو) څرګندونې دا ښيي،چې د لاريون تر شا سياسي اغراض هم پټ وو. په ښار كې د مظاهره چيانو څو ګونى وېش د مظاهرې سنجولې بڼه راښيي. له سنجونو پرته پر مشخصو اهدافو ير غل ښايي ډېر معقول ونه برېښي. كه د لاريون سيمْ او د لاريون كوونكو د خشونت ټاكلو ځايونو او اهدافو ته وګورو،دا په ډاګه كولاى شي،چې د لاريون تر شا د يوه سياسي خوځښت ترڅنګ ټاكلي اهداف هم په نښه شوي وو. د لوټ او تالان پړاو: د لاريون كوونكو نامتجانس تركيب د لاريون اصلي هدف مات كړ او لا� �يون كوونكي يې خشونت او لوټ او تالان ته وهڅول. نور نو د مظاهرې په تركيب كې هرچا ونډه اخست، چا د جذبې او اح ساساتو له مخې، چا د فرصت او... له مخې. ددغه پړاو په تقويت كې تصويري رسنيو هم خپل رول ترسره كړ. د لاريون او ګډوډيو تتو او پاروونكو تصويرښودنو ډېر ويده كسان هم ورسره راويښ كړل. هغوى،چې په كورونو كې واو پر حالاتو خبر نه و، د پرله پسې تصويرونو له لارې دې ته وهڅېدل،چې د لاريون په لور وخوځي او ډله يې لا هم وپړسوي. ډېر داسې ف� �صت طلبه كسان و،چې د تصويري خبرونو په اورېدو او ليدو سره يې وخت غنيمت وگاڼه او د ملي او دولتي شتمنيو په لوټ او تالان كې يې برخه واخسته. دا نو داسې وخت و،چې مظاهره چيانو د ارياناتلويزيون موټر هم ورسره تښتولي وو. د امنيتي ځواكونو ناكامي: سوله ساتى ځواك د خپلو ملګرو د تېروتنو له امله د خلكو د قهر او غوسې محراق و. دغه ځواك د ښار د امنيتي حالاتو په كابوكولو كې ونډه نشواى اخستلاى، ځكه خو امنيتي مسايل ټول ملي اردو او ملي پوليسو ته وسپارل شول. دغه ټكى پخپله افغان دولت ته ننګونه ده، چې د بهرنيو ځواكونو له مرستې پرته په پلازمېنه كابل كې هم سوله او ټيكاو ناشونى دى. ملي اردو او ملي پوليسو څنګه،چې په كار وه، هغسې د نظام اوښار دفاع ونه كړاى شوه. نه مدافع واقع شول، نه يرغلګر، خو شنډتوب او خنثى توب يې له ورايه برېښېده. د كورنيو چا� �و وزارت لومړنۍ تېروتنه د لاريون په پيل كې وه. هغوى كه بيړنى عمل كړى واى او لاريون كوونكي يې ښار ته له ننوتو منع كړي واى، دغسې تشنج به نه پېښېده. د لاريون كوونكو،چې څه زړه و، هغه يې وكړل. هرځاى ته يې،چې اور او كاڼي اچول، چا يې مخنيوى نشواى كولاى. د موسسو دفترونه، عامه شتمنۍ، دولتي موټر، غرفې، پلورنځي او د عامو خلكو مالونه ټول زيانمن شول. اريانا تلويزيون نيم ساعت پرله پسې چيغې او نارې وهلې،چې دفتر يې لوټيږي، له ځينو هغو چارواكو سره يې اړيكي ونيول،چې د ژغورنې ژمنه يې وركړې وه، خو په پاى كې د لوټ تر لومړني پړاو وروسته د امنيتي ځواكونو ډلې ورورسېدلې. دا د امنيتي ځواكونو او كورنيو چارو وزارت تر ټولو ستره ناكامي وه، چې د پلازمېنې دفاع يې هم ونه كړاى شوه. د پېښې اصلي لامل څه و؟ دوه كاله مخكې ورته پېښه وشوه، خو د اوسنۍ دغې په څېر يې لام ل ناڅرګند پاتې شو. ايتلافي ځواكونه وايي،د ترافيكي پېښې اصلي لامل د لارۍ موټر تخنيكي ستونزه وه،چې پر سړك له نورو موټرو سره ټكر شو او دغه پېښه يې وزېږوله. خو عام خلك او د پېښې عيني شاهدان وايي،چې دغه كار يا قصدي و او يا خو د موټر چلوونكي د نېشې له امله وشو. دواړې سرچينې ګونګې او بې دليله غږيږي. د اصلي حالت شاهد خوله نه پرانيزي او پر قياس او اوازه څوك ډډه نه كوي. كه تخنيكي ستونزه وي، د يوه موټر به وي، شپږواړه خو به نه بې برېكه كيږي او كه يو هم خرابيږي نو له بګرامه خو به تر خيرخانې كوتله له ځاني زيان پرته په يوه ځغل نه ځي. سره له دې،چې موټر خ� �اب دى او د ترافيكي پېښې ګواښ هم شته، نو په كوم ترافيكي قانون حق لري،چې پر سړك وځغلي؟ او كه په شراب برائت و� �كوي دا نو پر ترافيكي قوانينو بيخي پښه اېښودل دي.د پېښې لامل،چې هرڅه وي،وي به، خو د پېښې د عاملانو برائت ښايي دغسې نورې پېښې هم وزېږوي. چېرته،چې بښنه كار ورنه كړي، هلته د سزا اړتيا ده او سزا كولاى شي ددغسې پېښو په مخنيوي كې مرسته وكړي. ورته پېښې او عامه بې حسي: د خيرخانې كوتل پېښو ټول كابل ولړزاوه. ولسي جرګې او نورو چارواكيو غندنې او خواشينۍ وكړې او د كابل پوهنتون محصلينو لاريون ته ځانونه چمتو كړل، خو د ورته پېښو د تكرار پر تاريخ هيچا هم فكر ونه كړ. له كابل نه سلګونه كيلومټره لرې په كندهار، هلمند، زابل او ارزګان كې ډېر ځله دغسې پېښې كيږي،خو څوك يې د غندنې،فاتحې او خواخوږۍ جرئت نه كوي. زما په اند دغه بې حسي او بدبيني كه له منځه لاړه نشي غوټه به همدغسې ناپرانستې پاتې وي. كه غواړو دغه غوټه پرانيزو او حل لاره يې راوباسو، بايد له بې حسۍ � �اووځو او د ټول ولس او هېواد په اړه فكر وكړو.


Instruction: Write a Pashto language article based on the provided title.

Input: کبرجن څوک ده؟

Output: زما مسلمانه وروه:پوښتلی شم چې ايا کبر دې خوښېږي؟ کبرجن انسان دې خوښېږي؟ په يقين سره ويلی شم چې نه ...... هيڅکله نه.خو زما خوږه وروره:کله دې فکر کړي چې ته خو به کبرجن نه ېې؟ته خو به کبر نه کوې؟يو ځل بيا نه .................هېڅکله نه.خداي دې نه که چې ته کبر جن شې .مګر کله کله سړي پدې نه پوهېږي چې هغه کبر کويخو کبر ترېنه کېږي.ايا ستا کله دې خبرې ته خيال شوی؟ته داسې وګڼه چې تا په يو ملګري ډېر احسانونه کړي دي.د هغه هر څه ستا دي.هر څه چې هغه لري؛ ټول تا ورکړي.مګر ته هغه ته بلنه ورکوې چې راشي ؛ تاسره وګوري؛ خبرې درسره وکړي......خو ستا دا ملګری ستا بلنه نه مني.تا ته نه راځی؛ خبرې در س� �ه نه کوي او همدا کړنه بيا بيا تکراروي.نو دا راته ووايه چې ستا په اند ستا دا دوست کبرجن ده او که نه؟ته پخپله پرېکړه وکه؛ ستا دا دوست څنګه دی؟اوس نو د لوی خاوند(ج) د بلنې (اذان) په هکله څه واېې؟تا ته الله (ج) په ډېره مينه بلنه درکوي چې راشه.زما سره وګوره؛ خبرې راسره وکه (لمونځ وکه).نو وروره: ايا تا دا بلنه من� �ې؟يقين لرم چې دا بلنه دې منلې او ښه په مينه دې لمونځ کړی.مګر ته وګڼه که چېرته دا بلنه ونه منله او لمونځ دې ونکړ.نو خپل ځان باندې به څه پرېکړه کوې؟ د کبر جن پرېکړه که نه نور څه......؟الله پاک دې مونږ ټول د کبر څ خه وساتي.(وايي چې تر ټولو غټ کبرجن هغه ده چې لمونځ نکوي) 3 . اکتوبر . 2007


Instruction: Write a Pashto language article based on the provided title.

Input: کوټې ته د مشرف راتګ په کلکه وغندل شو

Output: تېره ورځ د پاکستان ولسمشر مشرف کوټې ته ناڅ اپي سفر وکړ خو کوټې ښار ته له رارسېدو سره سم د ايالت په کچه دولتي چارواکو ورسره له ليدلو کتلو ډډه وکړه. په کوټه کې د پښتونخوا ګوند مشر محمود خان اڅکزي هم پر خپل ګوند ږغ وکړ چې د لاريون په تر سره کولو کوټې ته د مشرف راتګ په کلکه وغندي، دا ځکه چې پاکستان او په تېره لر او بر پښتونخوا ته ور پېښې اوسنۍ ټولې ستونزې له مشرف څ خه سرچينه اخلي او تر ټولو لوی عامل يې همدی دی.کوټې ته د ولسمشر مشرف راتګ نه يوازې د پښتونخوا ګوند له خوا په کلکه وغندل شو بلکې يو شمېر بلوڅ ګوندونو هم کوټې ته د مشرف راتګ د ټول ايالت پر زخمونو د مالګې دوړولو په م عنا ياد کړ. د پښتونخوا ګوند عمومي مشر ښاغلي محمود خان خبريالانو ته د خبرو پر مهال وويل، په پاکستان کې اوسمهال حآلات دومره خرابې کچې ته رسېدلي چې سمېدل به يې ډېر زيار او زحمت ګاللو ته اړتيا ولري، نوموړي د مشرف او د هغه يو شمېر پلويان د اوسنيو حالات د خرابېدو لومړني عاملين وګڼل او زياته کړه چې مشرف پر خپله دنده د پاتې کېدلو هره شېبه د پاکستان، لر او بر پښتونخوا لپاره د سخت زيان په توګه رامنځ ته کېږي نوموړي وويل:((اوسني ډې� �ی ګوندونه هم نا اهله دي، د هغوی اداره او نظام نا سم دی، هغوی د کوم دليل له مخې مشرف ته يو ځل بيا پر واک باندې د ټينګېدلو وخت ورکړ. هغوی ولې د مشرف پر واک باندې د پاتې کېدلو لپاره نارې سورې وهلې، دا دی اوس يې وينو چې � �ه امله يې ټول پاکستان بدنام شو، که چېرې مشرف د دوی په مرسته يو ځل بيا واک ته نه وای رسېدلی، نو ستونزه به اوس تر ډېره حل وای. موږ تېره ورځ هم کولای شوای او د نوموړي د واک ته رسېدو پر وخت مو هم کولای شوای چې د هغه ه� �کلی مو په ډېر ښه مراسمو او د ملي بيرغونو په رپولو تر سره کړی وای، خو زموږ په ليکو کې داسې با احساسه کسان ډېر شتون لري چې که چېرې موږ وغواړو هغوی موږ ته په هېڅ ډول اجازه نه راکوي چې موږ د يو غلط چا هرکلی وکړو))ښاغلي اڅکزي د بلوچستان ايالت ټول نفت او عايدات پنجاب او مرکز ته پر لېږدولو سخته غوسه ښکاره کړه او زياته يې کړه م� �رف او ملګري يې په دې هڅه دي چې پښتونخوا ايالت فقر ته اړ کړي په داسې حال کې چې په وينا يې پښتونخوا ايالت هر څه ل� �ي، خو دوی يې بېدرېغه په لوټولو بوخت دي، او دا د ځان يو ستر حق ګڼي.د پښتونخوا ګوند مشر يادونه وکړه، که چېرې مشرف د روانې اګست مياشتې تر ددويشتمې نېټې پورې له خپلې دندې لاس په سر نه شي نو دوی به يې پر ضد په کلکه ملا وتړي، او تر هغو پورې به خپلو هڅو ته دوام ور کړي تر څو چې يې له دندې ګوښه کړی نه ويښاغلي اڅکزي چې څو تنه بلوڅ مشران هم ورسره وو، يادونه وکړه چې دی د نوموړو بلوڅ مشرانو په استازيتوب د مشرف راتګ د ټول ايالت په خلکو ملنډې وهل ګڼي.ښاغلي اڅکزي پښتون او بلوڅ قوم يو مظلوم قوم وګاڼه خو زياته يې کړه، پښتون او بلوڅ يو داسې قوم دی چې تر � �ېره د ظلم او جبر زغملو توان لري خو په وينا يې که چېرې د ظلم په مقابل کې پاڅون وکړي نو بيا يې نه مشرف مخه نيولای سي او نه ټول پوځ.دا په داسې حال کې ده چې تېره ورځ د پاکستان ولسمشر مشرف کوټې ته يو ناڅپي سفر وکړ خو کوټې ته تر رارسېدو وړاندې ايالتي دولتي چارواکو او يو شمېر ګوندونو پرېکړه وکړه چې نه به ورسره ويني او نه به يې د هرکلي � �پاره رسمي مراسم نيسي، نو همدا لامل و چې کوټې ته د مشرف د راتګ په اړه خبريالانو ته هم اجازه ورنه کړل شوه چې د نوموړي د راتګ په اړه خبرونه خپاره کړي. بل خوا تېر ماښام له نا معلوم لوري د بلوچستان ايالت د والي د کوټې پر لور څو راکيټونه په داسې حال کې وتوغول شول چې مشرف هم د والي په کوټې کې شتون درلود، ايالتي دولتي چا� �واکي وايي، د راکيټونو موخه به ښايې د ولسمشر مشرف له منځه وړل و، خو زياتوي چې له امله يې کوم ځاني زيان نه دی � �امنځته شوی.


Instruction: Write a Pashto language article based on the provided title.

Input: پرون لوگر د سنځل ګل مشاعرې کوربه وو

Output: د لوګر له ناامنه ولايت څخه نن د باروتو پر ځاى د سنځل ګل بوى راغى او په همدې وياړ د دغه ولايت په مرکز پل علم ښار کې يوه ستره او پرتمينه مشاعره جوړه سوه . دغه مشاعره د کوچيانو په ښوونځي کې جوړه شوې وه په زرګونو شاعرانو او د شعر مينوالو په کې ګډون کړى و . مشاعرې ته له لوگر پرته د ميدان وردګو ، خوست ، غزني ، پکتيا او پکتيکا ولايتونو څخه هم په سلګونو شاعران او د شعر او ادب مينوال راغلي وو . په مشاعره کې په بېلابېلو موضوعاتو شعرونه واورول شول ، چې په موجوده نظام او بهرنيو ځواکونو باندې د نېوکو رنګ په کې له ورايه ځلېده . که څه هم د ننګرهار نارنج ګل او دمزار دګل سرخ مشاعرې له څو لسيزو راهيسې مشهورې دي ، خو د حامدکرزي په مشرۍ د نوې ادارې له راتګ سره سم ، په يو شمېر نورو ولايتونو کې هم په بېلابېلو نومونو مشاعرې جوړېږي . له دې جملې څخه د کندهار انارګل، د هلمند څپانده سيند ، د زابل بادام ګل ، دکندوز ريدي ګل ، د بغلان کوږ چنار ، دکونړ سيند ، د پکتيا نښتر او د ميدان وردګو مڼې ګل مشاعرې مشهورې دي .


Instruction: Write a Pashto language article based on the provided title.

Input: وسله والو کسانو په کابل کي دوه تنه پوليس ووژل

Output: ١٨ د وری ١٣٨٤ د کابل د قلا فتح الله پر سړک نن غرمه د پوليسو پر موټر د ډزو په پايله کي دوه تنه پوليس ووژل شول او يو تن دکاندار ټپي شو. ددې بريد پړه تر اوسه پوري چا پرغاړه نه ده اخستې ، په سيمه کي عيني شاهدان وايي چي بريدکوونکي په يوه بې نمبر پلېټۀ موټر کي سپاره و ، ډزي يې وکړې ، او په منډه د پيښې له ځايه وتښتېدل . د پوليسو چارواکو تر اوسه پوري په دې اړه خبريالانو ته له څه ويلو ډډۀ کړې ده . او د وژل شويو دوو پوليسو پيژندنه هم تر اوسه پوري نه ده شوي .


Instruction: Write a Pashto language article based on the provided title.

Input: ساړه

Output: داسې ښکاري چې یو نه یوکه څه هم چې خوله په خوله يو هر يو وار ته سره ګورود مورچل په ژوند پراته يو په ظاهره سره خاندوحقیقت غوښه، چاړه يو يو د بل د سترګوخار يود دوستۍ په زړه ساړه يو نه د ژوند په مزه پوه يو نه صنم تر څنګ ويده يو دا ځواني مو هسې لاړهارمانونو پسې مړه یو زه وردګ داسې ګمان کړمیو د بل هدف ته پړه یو چين _ ايوو ښارګوټي


Instruction: Write a Pashto language article based on the provided title.

Input: د فاریاب له ولایت سره د ناروې هیواد د دریو ملیونه ډالرو مرسته

Output: د ناروې د بهرنیو چارو وزات د فاریاب ولایت سره د دریو ملیونو امریکائي ډالرو د مرستې خبر ورکړ . د نوموړي ولایت والی عبدالحق شفق وویل چې له دې پیسو څخه به د خوراکي توکو د زیرمتونونو، ژورو څاگانو او له بي وزلو کورنيو سره د خوراکي توکو د مرستې په برخه کې گټه اخیستل کيږي . ټاکل شوي چې دا پیسې د فاریاب په شپږو ولسوالیو کې و� �گول شي .


Instruction: Write a Pashto language article based on the provided title.

Input: د غازي محمد جانخان وردګ ژوندلیک چاپ شو

Output: غازي محمد جانخان وردګ، د خپلواکۍ په جګړه کې د نوموړي اتلولي او مظلومانه شهادت د هغه کتاب نوم دی چې ښاغلي حیات الله حلیم لیکلی او تازه له چاپه راوت� �ی دی. دغه کتاب چې په څلورو فصلونو او څه کم دیرش عنوانونو او ۲۳۴ صفحو باندې له څه تاریخي عکسونو سره یو ځای ت� �تیب شوی دی د هیواد د ستر سپهسالار شهید غازي محمد جانخان وردګ د ژوند لیک، ویاړلو کارنامو او مظلومانه � �هادت په هکله تاریخي او مستند حکایت ستاسو مخې ته ږدي چې د لیکوال په ژورو هڅو او زیار برابر شوی دی.د کتاب د مخ پوښتۍ په زیړ، سپین او آبي رنګ باندې ښکلې شوې ده چې د غازي محمد جانخان له عکس څخه یې د وړانګو پلوشې د پوښتۍ په ټولو خواوو خورې دي. د پوښتۍ په پاسنۍ کیڼه برخه کې د وردګو د کلتوري یون لوګو او له هغه را لاندې د نوموړي یون د کتابونو د لړۍ شمیره لیکل شوې ده.همدارنګه د غازي محمد جانخان د عکس څخه را لاندې د کتاب نوم چې ( غازي محم دجانخان وردګ د خپلواکۍ په جګړه کې د هغه اتلولي او مظلومانه شهادت) کښل شو دی. په همدې توګه د کتاب د پوښتۍ په ښکتنۍ کیڼه برخه کې د کتاب د لیکوال نوم لیکل شوی دی. د همدې صفحې شاته د کتاب مشخصات لیکل شوي چې د چاپ شمیر یې ۱� �۰۰ ټوکه دی او د کابل د د وردګو د کلتوري یون له لوري خپور شوی او د چاپ چارې یې د بهیر په مطبعه کې سر ته رسیدلې دي. د کتاب زیار ګل آغا احمدي او د ډیزاین چارې یې ښاغلي امین الله عادل سر ته رسولې دي. همدارنګه د چاپ کال یې د ۱۳۸۷ د سلواغې میاشت بلل شوې چې د ۲۰۰۹ کال د جنورۍ له میاشتې سره برابره ده.د دې کتاب د پوښ په وروستۍ صفحه باندې د لیکوال فوتو د مختصرې بیوګرافۍ سره ځای لیکل شوی او د نوموړې صفحې په پای کې د کتابونو د چاپ نړیوال سوداګریز لمبر ISBN هم کښل شوی دی.دغه کتاب د ښاغلي حلیم له لوري خپل ماما ارکانحرب غلام دستګیرخان وردګ ته ډالۍ شوی او محترم استاد حبیب الله رفیع، ګل آغا احمدي، ښاغلي عبدالغیاث وردګ او ښاغلي محمد خالد وردګ هم پرې لنډې لیکنې کړې دي. د دې کتاب د پوښتۍ د دویمې صفحې شاته د ښاغلي انجنیر عبدالرحیم وردګ لنډ ژوندلیک دی چې د نوموړي د عکس سره یو ځای چاپ شوی دی. موږ له هر څه د مخه ښاغلي حیات الله حلیم صیب ته د دې سترې بریا له کبله د زړه له کومي مبارکي وایو چې د هیواد د ملي اتلانو د تاریخ لیکنې په بهیر کې یې یو قیمت بها اثر ور زیات کړ او د هیواد په تاریخ کې یې د لومړي ځل لپاره د ستر غازي محمد جانخان وردګ ژوندلیک او کارنامې یې په کتابي بڼه ت� �تیب کړې چې د وردګو د کلتوري یون له لوري چاپ شو.د غازي محمدجانخان وردګ ژوندلیک سراسر ویاړ او د افغانستان د پياوړي او قهرمان ولس لپاره د نقش قدم غوره بیلګه ګڼل کیږي چې د هیواد په تاریخي او حساس پړاو کې یې د ملي غازیانو د لښکرو مشري کړې، هیواد یې له بهرنیو یرغلګرو څخه ژغورلی، د یوه ملي نظام د جوړولو په لاره کې یې نه ستړې کیدونکې هلې ځلې کړې، د هیواد د مختلفو اقوامو خلک یې یووالي ته رابللي او بالآخره د انګریز د یرغلګرو ځواکونو استعماري نړۍ یې دړې وړې کړې ده.لازمه خو دا وه چې د مخکنیو لیکوالو، د غازي د پاتې کورنۍ، مینه والو او د هیواد د حاکمو حلقاتو له خوا د دې ستر غازي په ویاړ تر دې مهاله لسګونه آثار چاپ شوي وای، د هغه په نوم م� �الونه منظور او مختلف سیمنارونه رابلل شوي وای څو د دې نومیالي د ژوند مختلف ابعاد یې څیړلي او د عبرت په م وخه یې د افغان ولس وګړو ته وړاندې کړي وای. خو موږ ګورو چې په ځانګړې کتابي بڼه تر دې مهاله د داسې کومې ټولګې درک نشته او نه مو هم د داسې یوه علمي سیمنار په هکله څه اوریدلي دي چې د ستر غازي محمدجانخان وردګ یاد ته ځانګړی شوی وي؟ په هر صورت اوس هم ناوخته نه دی دا چې زموږ د ټولنې یوه لیکوال ښاغلي حیات الله حلیم په دغه نوښت لاس پورې کړی او د هیواد د ستر غازي محمدجانخان ژوندلیک یې لیکلی دی په ځای نوښت ګڼل کیږي او موږ د لوی خدای (ج) له دربار څخه نوموړي ته اجر غواړو. د دې کتاب لویه ځانګړنه دا ده چې د هیواد ستر څیړونکي استاد ح بیب الله رفیع هم له خپلې مطالعې تیر کړی او یو ګټور شالید یې پرې کښلی دی چې دغه تاریخي ټولګه یې له هره اړخه نو� �ه هم بډایه کړې ده.د وردګو کلتوري یون ویاړي چې زموږ د ټولنې د یوه زړه سواند شخصیت ښاغلي انجنیر عبدال� �حیم وردګ په مالي مرسته دغه کتاب ته د چاپ زیور ورکړل شو او ګرانو هیوادوالو ته یې وړاندې کړ او موږ ترې مننه کوو.هیله من یم چې د دې تاریخي ټولګې چاپ به زموږ د کلتوری کړیو تر منځ د هیواد د ویاړلو شخصیتونو د ژوند� �یکونو په هکله یوې مثبتې سیالۍ ته لاره پرانیزي او په نږدې راتلونکي کې به په دې هکله د لسګونو داسې څیړنو � �اهدان و اوسو. تاسو کولای شی چې د ستر غازي محمد جانخان وردګ ژوندلیک او د وردګو د کلتوري یون نور چاپ شوي � �ثار د هیواد له کتاب پلورنځیو او کتابتونونو څخه تر لاسه او د خپلې مطالعې تنده پرې ماته کړی.همدارنګه په دې هکله د لا زیاتو معلوماتو لپاره له موږ سره د بریښنالیک په لاندې پته اړیکې نیولی شی نو موږ ستاسو ګټورو نظ� �یاتو او غبرګونونو ته سترګې په لاره یو.gulaghaa89@gmail.com موږ به هڅه وکړو چې په � �اتلونکي کې دغه کتاب تاسو ته د انټرنیټ له لارې هم په لیکه کړو څو مینه وال یې هم په آنلاین ډول هم د � �وستلو وړتیا ولري.


Instruction: Write a Pashto language article based on the provided title.

Input: بیروت: نیول شوي څلور سوریه پلوې جنرالان آزاد شول

Output: میرویس جلالزید لبنان دو� �ت د دغه هیواد د پوځ څلور لوړ پوړي هغه جنرالان له بند څخه آزاد کړل چې پرې د رفیق حریري په قتل کې د لاس در� �ودو تور وو.پخوانی صدراعظم رفیق حریري څه کم پنځه کاله دمخه په پلازمینه بیروت کې په یوه بمي چاودنه کې ووژل شو.د لبنان دولتي ټلویزیون خبر ورکړ چې دغه سوریه پلوي څلور جنرالان د څلورو کلونو را پدې خوا بندیان ول.پرون د لبنان د پلازمیني په ګډون د ملک په ډیرو ښارونو کې د دغو جنرالانو د خلاصون په ویاړ جشنونه جوړ � �ول او د هغوي پلویان لارو کوڅو ته را ووتل.د لبنان پوځي محکمې دغه څلور جنرالان تیره اونۍ بري الزمه ثابت کړل.


Instruction: Write a Pashto language article based on the provided title.

Input: د اسراييلو د هوايي بريد په ترڅ کې ٢ فلسطينيان ووژل شول

Output: د غزې د تراړې په سهيل کې د اسراييلو د هوايي ځواکونو د بريد په ترځ کې لږ ترلږه دوه تنه ووژل او ١٥ کسان ټپيان شول. د کتونکو په وينا د اس� �اييلو له خوا توغول شوي توغندي په رفع سيمه کې د اسلامي جهاد ډلې د غړو پر موټر او لارى لګېدلي دي.د دغه بريد په ترڅ کې لږ ترلږه ٦ جنګيالي ټپيان شوي دي چې د هغو د يوه تن روغتيايي حالت د اندېښنې وړ دى. اسراييلي چارواکو پر دغې سيمې بريد منلى دى خو زيات مالومات يې نه دي ورکړي. د غزې په تراړه کې جنګيالي د اسراييلو د سهيلي ښارونو پر وړاندې د توغنديو د بريدونو لپاره په پرله پسې توګه د اسراييلو د پوځ له خوا تر بريد لاندې نيول کېږي. د دغه بريد په لړ کې د اسراييلو پر صدروت ښار څو توغندي لګېدلي دي خو د دغه بريد د زيانونو په اړه کوم رپوټ نه دى خپور شوى. په همدې حال کې فلسطيني چارواکو تېره ورځ اعلام وکړ چې د فلسطين ولسمشر محمود عباس او د اسراييلو لومړى وزير ايهود اولمرت ټاکل شوې ده چې جريکو ښار کې له يو بل سره خبرې وکړي. دغه خبرې اترې د فلسطين په خاوره کې د دواړو خواوو فلسطيني او اسراييلي مشرانو لومړنۍ خبرې اترې دي. د فلسطين هېواد د جوړلو موضوع به په دغو خبرو اترو کې ت� �ټولو مهمه مسله وي.


Instruction: Write a Pashto language article based on the provided title.

Input: د قربانيانوشمېره د تېرکال په پرتله څلورچنده ډېره شوې

Output: د يوه رسمي راپور له مخې چې د افغان دولت، ناټو او ملګرو ملتو له خوا خپور شوى په روان کال کې د تاوتريخوالي له امله ٣٧٠٠ تنو خپل ژوند له � �اسه ورکړى دى. د راپور له مخې په افغانستان کې د تاوتريخوالي د قربانيانو شمېره د تېر کال په پرتله څلور چنده ډيره شوې ده. د راپور پر بنسټ د يوې مياشتې په اوږدو کې ٦٠٠ وسله والې پيښى ترسره شوې چې زياتره يې د طالب جنګياليو او ترهګرو ډلو له کړنو سره تړاو لري. راپور وايي د قربانيو ډېره شمېره مخالف جنګيالي، نيژدې زرکسان م لکي وګړي او د ناټو، افغان او امريکايي ځواکونه دي. سره له دې چې د طالبانو د رژيم له نسکورېدو پنځه کاله تېرېږي، لا هم په دې جنګ ځپلى هېواد کې تاوتريخوالى او ناامني په ډېرېدو ده او داسې نه بريښي چې ډېر ژر به د جګړې او تاوت� �يخوالي مخنيوى وشي.


Instruction: Write a Pashto language article based on the provided title.

Input: د افغان ښځو ځورول بايد پای ته ورسول شي

Output: ١٤ د غويی ١٣٨٤ د افغانستان د ښځو ټولني په دې وروستيو کې د ښځو وژنې يو بې رحمانه عمل بللی او هغه يې سخت غندلی دی. د يادي شوي ټولني اعلاميه په بغلان ولايت کې دڅلورو ښځو، په هرات کې د يوې ښځي او ماشوم وژنه او په بدخشان کې د يوې ښځي سنګسارول، د اسلام له دين او ولسواکۍ سره مخالفه کړنه بولي . د افغانستان د ښځو دټولني مشرې ثريا پرليکا ددولت له چارواکو وغوښتل چې دداسې عملونو مخنيوی وکړي او د افغان ښځو حق او پت خوندي وساتي.


Instruction: Write a Pashto language article based on the provided title.

Input: غزل

Output: غزل خپل له مينې منکريږې ياره څنګه؟ ته له ماځني بيليږې يا� �ه څنګه؟ تا ويل ورستۍ لومړۍ مينه مې ته يې اوس له بل سره اوسيږې ياره څنګه؟ ليونۍ دي په غم ونو کې زه ګرځم په محفل کې خوشحاليږې ياره څنګه؟ چې حساب په قيامت کيږي د دواړو مخامخ به مې دريږې ياره څنګه؟ ستاچې عشق دخاطرې نه وي په زړه کې په غمونو کې خنديږې ياره څنګه؟


Instruction: Write a Pashto language article based on the provided title.

Input: ۷۵ زره چرګان له منځه یوړل شول

Output: د هند په مهارشټر ایالت کې د چرګانو د والګي د خپرېدو له وېرې چارواکو ۷۵ زره چرګان له منځه یوړل.دغه چرګان د مهاراشټر ایالت په جلګوان سیمه کې وژل شویدي. ددغو چرګانو د وژلو حکم هغه مهال صادر شو، چې په څلورو پېښو کې د چرګانو د والګي نښې رابرسېره شوې. تر دې مخکې د هند په ګجرات او احمداباد ایالتونو کې هم د چرګانو د والګي نښې موندل شوې وې.


Instruction: Write a Pashto language article based on the provided title.

Input: آيا افغانستان د يو نژادي کورنۍ جګړې په لور روان دی؟

Output: زردشت شمس- کابلپه بېنوا ويبپاڼه کي د خپروشويو ليکنو د کاپي او بياخپرولو څخه ډډه وکړﺉ . په دې نژدې ورځو کښي د افغانستان په جنوبي ، جنوب شرقي، شرقي او حتیَ په مرکزي سيمو (دکابل په شمول) کښي په ځانمرګي او نور وسله وال بريدونو کښي لا زيات شدت ليدل کيږي چه نړيوالو ته او په خصوصي توګه افغانانو ته د ډير تشويش وړ حالت دی- که دولتي چارواکي ډير هم ادعا وکړي چي د دښمن دغه حرکات دومره مهم او د تشويش وړ نه دي او يو ډير محدود عناصر په دغه قسم فعاليتونو کښي د پرديو په اشاره بوخت دي خو دا څر ګند حقيقت دی روان وسله وال پاڅون يا ځانمرګي ب� �يدونو په پورته يادو شويو سيمو کښي تر ډيره حده دبياودانولو کارونه ځنډولي او يا يې بيخي په ټپه درولي دي- ښوونځيو ته د زدکونکو او ښوونکو راتګ کم شوی او په ډيرو سيمو کښي د ښوونځيو لمنځه وړلو په سبب زمونږ زيات شمير بچيان د زدکړي نه محروم دي-او بالاخره دغه حالت د دولت او ولس تر منځ ډيره فاصله رامنځته کړې- دوسله والو دغه انساني ضد عمليات دوه اړخه لري- يو دا چه دافغانستان د سولي او پرمختګ دايمي دښمنان نه غواړي چي افغانستان په خپلو پښو ودريږي او په نړيواله ټولنه کښي ځانګړی حيثيت ولري- دوۍ په دوامداره توګه دافغان ولس او دولت ضد عناصر په مادي او معنوي توګه سمبالوي او دې ته يي اړ کوي چه خپل کور وران کړي او خپل ورور ووژني- زمونږ د نا پوهی او دڅه نورو مشکلاتو په اساس دوی په دی مقصدکښي تر ډيره حده کامياب شوي- دويم دا چي ولي دغه افغانان د دښمن په وينا دخپل ورور وژني لپاره ځان وژني ته تياريږي- دامريکا دبهرنيو چارو پخوانۍ وزيري ميډلن البرايټ يو مشاور دانيال کنسولټور دغه موضوع لازياته سپړي او وايي: مختلف نژادونه د افغانستان نفوس تشکي� �وي- مګر ددوی په سر کښي يو نژاد وجود لري- د ی د يو سياست پوه او د افغانستان متخصص بارنټ روبن دخولی داسي ليکي: پښتانه د افغانستان افتخاري نژاد دی او همدا دليل دی چي ْ افغان ْ هم په لغوي مانا د پښتون يو تغير شوی نوم دی او په اصل کښي افغانستان د پښتنود هيواد مانا ورکوي او تر څه حده دغه صحيح هم ده - که څه هم داسي رسمي اح ساييه نشته - دعراق دسني عربو په څير پښتانه د پخوا راهيسی په ملي بڼه سياسي قدرت په لاس کښي لري- سره له دې چي نور اقليتونوتاجک، ازبک او هزاره هم په محلي توګه قدرت درلودلی دی- هر وخت بهرني يرغل د افغانستان د م� �ي وحدت سبب ګرځيدلی لکه د شوروي اتحاد سره د مبارزی پر مهال، مګر له دې وروسته ډير ژر نژادي نښتي رامنځته شوي- ځيني طالبان د مهاجرينوپه کمپونو کښي وزيږيدل - نيم پښتانه د کرښي نه پوري غاړه پراته دي چي په تيوري کښي د نن ورځي افغانستان له پاکستان څخه جلا کوي- کله چي دوی يو منلی جنګي قوت شو نو د جنوب او شرقي ولايتونو پښتنو ورله تود هرکلی ووايه- دغه هرکلی ددوی د مفکورې په ملاتړ نه و بلکي ددوی د امنيت او ثبات د ټينګولو په اساس وو- د طالبانو په کرښو کښي ډير لږ تاجک، ازبک او هزاره افغانان وو ځګه چه دغه قومونو په خپلو ساحو کښي خپل ځانګړي او محبوب مشران لرل چا چي د طالبانو سره مقاومت کاوه - افغان کورنۍ جګړه چه د ٢٠٠١ کال پوري يې دوام درلود دتسليم شويو عسکرود دسته جمعي وژنو او د غير مسلح ملکي وګړو د وژني تاريخ لري- د هاغو د جملې نه يوه پيښه دا وه کله چه څه کم لس کاله وړاندی د کال ١٩٩٧په پسرلي کښي طالبانو د کمي مودې لپاره مزارشريف د جنرال ما� �ک سره دجوړجاړي پر اساس ونيولو خو ډېر ژر د وسله والو برېدونو سره مخامخ او څو ورځي پس يې ښار له لاسه ورکړو په زرګونو پښتانه عسکر له هغوی ( هزاره ، تاجکو او ازبکو ) لخوا ووژل شول او په دسته جمعي قبرونو کښي خښ کړای شول- د انتقام دغه لړۍ دوام درلود او کله چه څه موده پس طالبانو بيا مزار ونيولو نو په زرګونو هزا� �ه يې ووژل- همدارنګه پيښي د امريکا د ٢٠٠١ کال د حملې نه وروسته تر سره شوې- د بشري حقوقو د څارني کميسون په وينا: د افغانستان په شمال کښي پښتانه په پراخه پيمانه د زور زياتي، وژني، جنسي تيري (تجاوز)، وهل ټکول او د چور چپاول ښکار شول- دوی په خاصه توګه په نښه شول ځکه چي دوی په نژادي اساس د طالبانو سره تړلي وو- دانيال زياتوي چه ددغه نژدې تير شويو خونړيو نژادي مشکلاتو په رڼا کښي دا د حيرانتيا خبره نه ده چه افغانستان يو ځل بيا په نژادي کرښو د بيلتون طرفته روان دی- پينټا ګون په دې خطر پوهيدو کله چي دوی د ٢٠٠١ کال عمليات شروع کول او ددغه کار لپاره يي شمالي ټلواله وګمارله ځکه چي ددوی ټولي مليشې د غير پښتنو نه تشکيل شوي وې- کله چي لويې جګړې پای ته ورسيدې نو د شمالي ټلوالي جنګسالارانو هر يو ازبک رشيد دوستم، تاجک اسماعيل خان او محمد فهيم، او هزاره کريم خليلي په ولايتونو کښي قوي قدرت ترلاسه کړ- اندازتهٌ دغه تغيراتو د پښتون � �ام (نوي دولت سره) مينه کمه کړه او محتاط شول- ان تر دې چي د پښتون کرزي اود څه نورو پښتنو په شاملولوسره هم ددوی دغه يره چه د يو غير پښتون اتحاد لخوا محکوم شوي ورکه نه شوه- ډير لږو غربي سازمانونو چا چي دروانوحا� �اتو په اړه د افغان ولس دفکر او احساس باره کښي څيړني کولې ، ښايي چي د پښتنو په سيمو په خاصه توګه دجنوب او جنوب شرقي ولايتونو لکه کندهار، هلمند، ارزګان، زابل، پکتيا او پکتيکا کښي دخلکواينده لپا� �ه احساسات اوس هم غير اطميناني او د تشويش وړ دي – په ٢٠٠٥ کال کښي د واشنګټن د ستراتيژۍ او بين الم� �لي علومو څانګي په ټول هيواد کښي سروې وکړې چي د اجتماعي عدالت، ټولنيز او اقتصادي پرمختګ او امنيت په اړه د افغانانو نظر وګوري- پښتنو سيمو دتاجکو،ازبکو اود هزاروو په مقابل کښي په موافقانه ډول دغه تحولات خراب ګڼلي دي- په ٢٠٠٣ کال کښي انټر نيشنل کرايسس ګروپ خبرداری ورکړو چي پښتانه د کرزي د ادارې او د بون د پروسې نه م نحرف کيږي- دانيال وروسته ليکي چي روان ځانمرګي بريدونه د خرابو حالاتو نښي دي او که چيري د دغه مملکت دغه ستر افتخاري قام حس کړي چي د بيا ودانولو په پروسه کښی دوی برخه نلري نو دغه حملې به د عراق غوندي د کو� �نۍ جګړې شروع وي- او که چيري داسي ونشي او افغانان (پښتانه) داسي حس کړي چي دغه بيا راپيدا شوي طالبان د کرزي او دکابل د حکومت نه ددوی ډيره نمايندګي کوي نو ددغه ځان وژونکو حملو خبرونه به په کندهار کښي داسي عام شي لکه په کربلا کښي چي دي او افغانستان به يو ځل بيا د ګډوډۍ ښکار شي- ددانيال ددغه څيړنو په تاييد د کابل اداره او نړيوال قوتونه کوم چي په افغانستان کښي موجود دي بايد دغه موضوع ته ډير زيات متوجې او حتمي اقدامات وکړي-د لي� �ي پرتو سيمو پښتنوته په دولتي اداره کښي مناسب ځای ورکړي ددوی د رواجونو او عنعناتو قدر وکړي او دوی ته دا باور ورکړي چي دوی د دې مملکت مهمه برخه تشکيلوي او دوی ته عملاٌ دا وښيي چي دا دولت ددوی شريک دولت دی- که چيري دولت وکولی شول چي د پښتنو سيمو دغه محروميتونه له منځه يوسي نو يقيناٌ چه زمونږ دښمنانو ته دا ناشوني ده چه يو افغان د بل افغان د مرګ لپاره تيار کړي .


Instruction: Write a Pashto language article based on the provided title.

Input: بحران ولي را مېنځ ته سواو د حل لاري ئي کومي دي ؟

Output: انجنير ذکريا پوپل - هالنډ ۱۳ جولای - ۲۰۰۶ دوهمه برخه دوهم : د بحران په را مېنځ ته کېدو کي دبهرنيو فکتورونو رول: له بده مرغه افغانستان د خپل ستراتېژيک ارزښت له مخي د تاريخ په اوږدو کي د خپلو ګاونډيو او سيمي هيوادونو د توطئو،دسيسو او تېريو سره مخامخ سوی دی او د هغو په پايله کي افغانستان د اوږدې مودې لپاره دسترو بحرانونو سره مخامخ سوی دی . له بده مرغه دغو هيوادونو د افغانستان په دننه کي د خپلو مزدورو لاسپوڅو په واسطه د افغانستان دورانولو او شخړو داوږدولو پلانونه عملي کړيدي .ځکه نو د معمول خلاف کله کله داسي حالات را مېنځ ته کېږي چي کورني فکتورونه دوهم اوبهرني فکتورونه لومړی درجه ارزښت پيدا کړي . د افغانستان په نني بح ران کي هم زموږ د ګاونډيو او هم د سيمي د يو شمېر هيوادونو لاسونه په روښانه ډول ليدل کېږي . او په ډاګه څرګنده ده ، چي طالبانو د بهرنيو مرستو او ملاتړ نه پرته په هيڅ ډول نه سوای کولای له ماتي نه وروسته په دومره ستر ځواک بدل سي چي د افغان حکومت او نړی وال ائتلاف په وړاندي دي جګړه وکړي او دغه ډول تنظيم سوی تروريستي او ځان وژونکي عملونه دي تر سره کړي . دطالبانو له خوا د افغانستان په اوسنيو ورانکاريوکي په ځانګړې توګه د � �وسيې، پاکستان او اېران رول تر ټولو زيات دی .دا هم څرګنده ده، چي د بهرنيو مرستو او ملاتړ نه پرته طالبانو په هيڅ ډول نه سوای کولای د افغانی او نړی وال ائتلاف ځواکونو په وړاندي جګړه وکړي .له همدې امله کولای سو ووايو ،چي د افغانستان په نني بحران کي بهرنيو فکتورونو ډېر لوی رول لوبولی دی . ۱ ـــ روسيه : کله چي پخواني شوروي اتحاد ( ننی روسيې ) په افغانستان کي شرمونکې ماته و خوړه او دې ته اړ سو، چي د افغانستان څخه بايد خپلي پښې سپکي کړي، نو په راتلونکي کي ئي د خپلو لاسوهنو لپاره دکې جې بې ( ننی اف اس بې ) له � �اري پريو شمېر جهادي ؟؟ قوماندانانو کار پيل کړ او هغوی ئي همکاری ته چمتو کړل . کله چي روسان د افغانستان نه ووتل، دوی داسي فکر کاوه ، چي ددوی په وتلو سره به په افغانستان کي اړودوړ جوړ او کورنۍ جګړه پيل سي او په دې ډول به دوی د جګړې د غراماتو په هکله د افغانانود غوښتنو نه وژغورل سي او له بله پلوه به نړی ته هم داووايي، چي په افغانستان کي د جګړې عاملين روسان نه بلکي خپله افغانان دي او دادی ددوی د وتلو نه وروسته هم په افغانستان کي جګړه ونه درېده او امن او ټيکاو را مېنځ ته نه سو، يعني دوی هغه څه غوښتل چي په ۱۹۹۲ کال کي پېښ سول . خو ددوی د هيلو خلاف دا څه پېښ نه سول . که څه هم جګړه روانه وه ، خو خبره هغه ځای ته ونه رسېده، کوم چي دوی غوښتل . له بله پلوه ډاکتر نجيب الله هم د ملګري ملتونو د سر منشي د ځانګړي استازي ښاغلي بينن سيوان سره د ليدنو کتنو په ترځ کي دا ومنله چي استعفي به کوي او واک به د ملګرو ملتونو تر مشری لاندی جوړ سوي ۱۵ کسيز کميسيون ته سپاري .نو روسان وبېرېدل ، چي که دا پلان عملي سو ، نو په افغانستان کي خو به ټينګه سوله راسي او هر حکومت چه راسي نوهغه به يو مشروع حکومت وي او د خلګو د فشار په پايله کي به دروسيې نه د جګړې د غراماتو غوښتنه وکړي . ځکه ئي نو په بېړنۍ توګه د خپلوهغو اجنټانو په واسطه، چي هم ئي د مجاهدينو ؟؟ په مېنځ کي او هم ئي دخلق دموکراتيک ګوند (وطن ګوند ) په غړوکي لرل ، د ملګرو ملتونو د سولي د پلان په وړاندي کودتا وکړه او هغه ئي ناکامه کړ،.په افغانستان کي د مېشتو قومونو په مېنځ کي ددښمنيو اور ته لمن ووهله او داسي اور ئي ولګاوه چي تر اوسه پوري هم نه مړ کېږي . روسانو ددې لپاره چي ددغه ورانونکي جګړې اور ئي لګېدلی ساتلی وي ، نو د اسلامي جمعيت او نظار شورا م جاهدينو؟؟ او د دوستم د اسلامي جنبش ملېشو ته ئي وسلې ، مادي مرستي او سلاکاران ولېږل . کله چي په ۲۰۰۱ زېږديز کال کي امريکايان او دتروريزم په وړاندي د نړی وال ائتلاف ځواکونه افغانستان ته راغلل، نو روسيه دې ته خوښه وه، چي اوس به نو په افغانستان کي د پخواني شوروي د ماتي غچ دامريکايانو نه واخلي او هغوی به هم د روسانو په برخليک اخته او نوم بدي له افغانستان نه ووزي . خو بيا هم داسي ونه سول. ځکه چي له يوې خوا دغه پوځونه د ملګ� �وملتونو د امنيت د شورا نه ، چي روسيه ئي هم غړې ده، مشروعيت تر لاسه کړی وه او له بلي خوا د افغانستان خلګ له طالبانو نه سږمو ته رسېدلي وه او سوله ئي غوښتل . خو روسانو بيا هم دهغه پيل نه نه يوازي په استخباراتي او امنيتي ځواکونو او اُردوکي د خپلو پخوانيو ملګرو ( نظار شورا ) له لاري لاس بری پيدا کړ،بلکي د بهرنيو چا� �وپه وزارت او نوروحساسو ځايونو کي هم ددوی ملګرو منګولي ټينګي کړي وې .ددوی تر ټولو غوره دنده داوه، چي دافغانستان د ورونو قومونو تر مېنځ ددښمنۍ اور ته لمن ووهي او دغه اور تر هغه وخت پوري لګېدلی وساتي، تر څو چي دوی ئي غواړي . خوکله چي د ځينو پوستونو نه ددوی ملګري ليري سول او دوی وليدل چي افغانستان د بدلونو خواته روان دی او ددوی انډيوالان هغه پخوانی صلاحيت نه لري ، چي دغه بدلونونو ته غټ خنډونه را مېنځ ته کړي ، نو ئي داسي کار ته لاس واچاوه چي پنځه کاله وړاندي ئي چا تصور هم نه سوای کولای ، يعني طالبانو ته د وسلو او مالي مرستو رسول . نژدې دوه کاله وړاندي د المان د هامبورګ په ښار کي روسي ژبي اونيزي خپوني وليکل، چي روسان طالبانو ته پوځي مرستي او وسلې ورکوي .د ډېرو خلګو لپاره په دې خبره باور کول ډېر سخت وه ، خو کله چي د طالبانو يوه وتلي قوماندان او دطالبانو د مرکزي شورا غړي ملا دادالله هم دالجزيرې دټلويزيون سره د مرکې په ترځ کي وويل «تصور كنيد كه [حتى] برخى از كشورهاى غيراسلامى ما را در شكست دادن آمريكايى ها كمك مى كنند».زما په آند دغه غير اسلامي هيواد چي د امريکا سره ډغري ووهلای سي ،د روسيې پرته بل هيواد کېدلای نه سي .که يو ګړی فکر وسي ، چي بل داسی هيواد به کوم وي ، چي غير اسلامي هيواد هم، د افغانستان او افغانانو سره دښمني هم ولري او د ام� �يکايانو سره ناندری هم ولري او دې ته دي زړه هم ښه کړي، چي د طالبانو سره دي مرسته وکړي ، نو هرومرو به دا پاي� �ه تر لاسه کړي، چي دا هيواد روسيه ده. تاسي و ګوری د روسانو پاليسی ته : ــ د افغانستان د اشغال په وخت کي ئي هم د حاکم رژيم ملاتړ کاوه او هم ئي په عين وخت د استخباراتو له لاري د احمدشاه مسعود سره پټي اړيکي لرلې او مرسته ئي ور سره کوله . ــ د طالبانو د واکمنی په وخت ئي هم دطالبانو په خلاف د اسلامي جم عيت، نظار شورا او ددوستم د اسلامي غورځنګ نه ملاتړ کاوه ، وسلې او مادي مرستي ئي ور کولې، ترڅو د جګړی او مړ نه سي . ــ او اوس بيا دادی د طالبانو سره د افغانستان د مشروع او قانوني رژيم په وړاندي په ورانونکې جګړه کي مرسته کوي ( نه طالبان شرم لري نه او نه هم روسان ) دغه راز د يوې خوا د روسيې ددفاع وزير، د بهرنيو چارو وزير،د امنيت دشوراسکرټر، د استخباراتو رئس او نور لوړپوړي روسي چارواکي، په افغانستان کي د اقليتونو د حقونو ددفاع تر نوم لاندي، وروڼه قومونه يو دبل پر ضد لمسوي او له بلي خوا هغو طالبانو ته ،چي دروسانو له خوا د اقليتونو د حقوقو په تر پښو لاندي کولو تورنېدل ،پوځي او مالي مرستي ورکوي . پر دې سربېره روسيه د افغانستان په دننه کي هم د ډېري وړې پلمې په لاس ته راوړلو سره، د سترو بد امنيو درامېنځ ته کولو لپاره هڅي کوي ، چي وروستی بېلګه ئي، په کابل کي د ترافيکي پېښی د رامېنځ ته کېدو له امله اړودوړ ته لمن وهل وه . دروسانو په تحريک ددغه ډول پېښو ليست خورا اوږد دی اوکېدای سي په مناسب وخت په دې هکله بېله څېړنه وسي . لنډه داچي روسيه په افغانستان کي دبې ثباتی او وروروژني جګړې درامېنځ ته کېدودبهرنيو فکتورونو نه يو تر ټولو بنسټيز دی او هر څومره ژر چي کېدای سي دروسانو لاس بايد د افغانستان نه لنډ سي . خو لکه څنګه چي روسانو په افغانستان کي ډېري ژوري ريښې ځغلولي دي ، نو په پوره احتياط سره بايد په دې لاره کي ګام پورته سي . ۲ ــ پاکستان : پاکستان د خپل پيدايښت د لومړيو ورځو نه د افغانستان په وړاندي ددښمنيو نه ډک چلند کړی دی او له بده مرغه د وخت حاکمو رژيمونو د پاکستان په وړاندي د سمو پاليسيو او ستراتېژيو نه کار نه دی اخستی. پاکستان په ۱۳۵۲ کال کي دکودتا نه وروسته د افغانستان پر ضد لمسوني نوري هم زياتي کړې او په پاکستان کي ئي د افغانستان پر ضد د تروريستانو دروزني کمپونه جوړ کړل . په دې اړوند د پاکستان د کورنيو چارو پخوانی وزير نصر الله بابر داسي وائي - دا ټیک ده چې په ۱۹۷۳ کې انجیینر حبیب الرحمن او بیا حکمتیار، احمدشاه مسعود او وروسته ربانی او نور دلته ټول راغلل، هغوې ته موږ ټرننګ شروع کړو. خو د شوروی د پوځي تېري نه وروسته، کله چي پاکستان ته افغاني کډوالو سېلونه ور مات سول او پاکستان د امريکا، عربي او اروپائي هيوادونو او نورو بډايو هيوادونو په مالي مرسته افغاني کډوالو ته کمپونه جوړ کړل، نو پاکستان ددې حالت نه داسي ګټي پورته کړې، چي هم ئي افغاني کډوالو ته بېلي سوي پيسې په خپل درد ووهلې او هم د پاکستان لپاره داسي اجنټان وروزل، چي دې ته چمتو وه خپل هيواد ته اور واچوي . کله چي په ۱۹۹۲ کال کي واک د اسلامي جمعيت، نظار شورا، ددوستم د اسلامي غورځنګ او نورو جهادي تنظيمونو لاس ته ورغی، نو د پاکستان د ورانکارو عملونو لپاره خورا ښه شرايط برابر سول . پاکستان هم دورور وژني جګړي اور ته ښه ډېر غوړي ورواچول . خو کله چي منځنی اسيا ته ددوی د رسېدو په لاره کي دغي جګړې خنډونه رامېنځ ته کول، نود طالبانو د رامېنځ ته کولو له لياري ئي د جهادي متخاصمو ډلو ټپلو د واکمنۍ ټغر ټول او طالبان ئي د کابل واکمنۍ ته ورسول. خو کله چي په ۲۰۰۱ زېږديز کال کي د سپټامبر د ۹ تروريستي عم ل تر سره سو، نو پاکستان دداسي حالت سره مخامخ سو، چي نه ئي په ښکاره دطالبانو نه ملاتړ کولای سو، ځکه چي دا به د امريکا د متحدو ايالتونو په وړاندي د جګړې د اعلان په مانا وای، او نه ئي د طالبانو دله مېنځه تلل منلای سوای . نو دهمدې وخت نه ئي خپله دوه مخه ستراتېژي طرحه او پر مخ يوړه. له يوه پلوه ئي د امريکا او نړی والي ټو� �ني سره د تروريزم، چي طالبان ئي يو جز وه، په وړاندي د جګړې ملګر تيا اعلان کړه،خو په پټه ئي د پردې تر شاله يوه پلوه دطالبانو ملاتړ، تجهيز او روزني ته دوام ورکړ او له بلي خوا ئي د افغانستان سره په پوله کي د پاکستان په صوبه سرحد ( پښتونخوا) او بلوچستان ايالتونو کي داسي شرايط برابر کړل، چي اسلامي بنسټ پاله ګوندونه ( متح ده مجلس عمل ) د يادو سوؤ ايالتونو واک په خپل لاس کي واخلي او په يادو سوؤ ايالتونو کي دتره ګرو طالبانو د � �وزلو لپاره په پراخه پيمانه مدرسې پرانيزي او د درو کلنو تياريو نه وروسته ئي افغانستان ته د تروريستي او و� �انونکو کارونو د تر سره کولو لپاره راواستوی . په ظاهره داسي وښيي چي ګواکي پاکستان ، افغانستان ته د طالبانود تېرېدو د مخنيوي لپاره ۷۰ زره پوځونه په پوله اچولي دي او لګښت ئي هم د امريکا نه اخلي . خو په واقعيت کي په ازادو قبايلو کي د خپلي واکمنی دټينګېدو لپاره عمليات تر سره کوي .په دې ډول پاکستان غواړي دا وښيي، چي هو په پاکستان کي تروريستان سته او روزل کېږي ، خو موږ ئي افغانستان ته د تېرېدو د مخنيوي لپاره ۷۰ زره عسکر په پوله اچولي دي . حال دا چي دوی بايد دترويستانو ځالي او د توليد فابريکې و تړ ي .که چېري دا ومنو چي افغانستان ته ئي د تېرېدو مخه په ديوال يا عسکرو ونيول سي ، نو نورو هيوادو ته به ئي مخه څنګه نيول کېږي ؟ طالبان په پاکستان کي په ازاد ډول ګرځي را ګرځي ، مالي مرستي تر لاسه کوي، په پوځي مرکزونو کي تروريستي تمرينات ويني او د ميډيا سره مرکې کوی او د تروريستي کارونو د سرته رسولو لپاره افغانستان ته رالېږل کېږي . د پاکستان پا� �يسي داده چي تر څو ممکنه وي پرې به نږدي، چي په افغانستان کي سوله او ټيکاو راسي . متأسفانه لوېديځه نړی هم د هغه ملګرتيا له امله چي پاکستان د سړې جګړې په وخت کي ددوی سره لرله،نه غواړي د يوه قاطع چلند نه کار واخي او له بله پلوه د يوه داسي هيواد سره چي په زروي وسلو سمبال وي ، د يوه قاطع چلند کول هم اسانه کار نه دی، نو پاکستان د لوېديځوالو ددغو دريځو په نظر کي نيولو او ناوړه ګټه اخستلو سره، تر اوسه خپل دوه مخی سياست مخ ته بېولی دی . ولي يوه خبره روښانه ده،چي دا حالت تر ابده دوام نه سي موندلای . ځکه په دغه جګړه کي، د پخوا په څېر يوازي د افغانانو بچيان نه مري ، بلکي په په نړی وال ائتلاف کي د شاملو هيوادونو سرتېري هم په دغه جګړه کي وژل کېږي . نو نړی وال نسي کولای د پخوا په شان هغه ته د ګوتو تر مېنځ و ګوري او ترې تېر سي . که څه هم پاکستان پر دې حساب کوي ، چي نړی وال به د افغانستان د ستومانه کونکي جګړې نه ستړي سي او بالاخره به د افغانستان څخه وتلو ته اړ سي او ددوی لپاره به بيا غوړه مېله جوړه سي . خو دا ځل ددوی حساب غلط دی او دا هيله به ګور ته يوسي . په دې ش� �ط چي د افغانستان د بهرنيو چارو په وزارت کي د ډاکتر عبدالله د وخت په څېر داسي کسان د ډيپلوماټانو په توګه ونه ګمارل سي ، کوم چي د افغانستان او افغانانو سره کينه او دښمني ولري او د افغانستان د ګټو دفاع پر ځای دپ� �ديود ګټو مدافعين وي . افغانان هيله من دي ، چي دښاغلي ډاکټر رنګين دادفر سپنتا په راتګ سره به دا نيم ګړتياوي ليري کړل سي. هغه څوک چي په بهر کي د افغانستان په استازي توب خبري کوي ، بايد د خپل هيواد او خلګو سره مينه ولري او د افغانستان ګټو ته وفادار وي . نو په دې صورت کي هرومرو د افغانستان دريځ په نړی کي غښتلی کېږي او دلاسوهنو په لږولو او بېخي له مېنځه وړلو کي ښه رول لوبولای سي او نړی وال به په ښه توګه دې ته وهڅوي چي د ترو� �يزم ځالی او د تروريستانو د توليد فابريکې وتړل سي. ۳ ــ اېران : اېران هم د پورته يادو سوؤ هيوادونو په څېر د افغانستان د ودي او پرمختګ او زموږ په هيوادکي د سولي اوټيکاو د راتلو سره سخت م خالف دی .خو اېرانيان خپله دښمني په ډېر مهارت او زرنګي سره تر سره کوي ، چي ليدل او لمسول ئي اسانه کار نه دی . اېران هم د پورته يادوسوؤ هيوادونوپه څېر د افغانانو تر مينځ قومي او مذهبي ناندريو ته لمن وهي، په افغاني ډلو ټپلو کي اجنټان روزي او د هغوی له لاري ناندريو او ناامنيو ته لمن وهي . دوی هم د پاکستان او روسيې غوندي د دولت په لوړ پوړيو چارواکو کي جاسوسان لري . اېران پر دې سربېره پر افغانستان کلتوري يرغل هم کړی دی.داطلاعاتو، کلتور او ځوانانو چارو دوزارت له لاري ئي هڅه کړېده،خپله ژبه او ادبيات پر افغانانو و تپي او افغاني ملي ترمينالوژي ليري کړي . کېدای سي په ښو تدابيرو سره د روسيې او پاکستان د تېريومخه په نسبتاً � �نډه موده کي ونيول سي ، خو په لنډه موده کي داېران د کلتوري يرغل د مخي نيول، شونی نه دی . ځکه نو دغه يرغل ته بايدتر نورو دوؤ لا هم په جدي سترګه وکتل سي او له همدې امله د اوس نه ئي مخه ونيول سي . ځکه چي دا کار د اوږدې م ودې هلو ځلو ته اړتيا لري . د بله پلوه که چېري د روسيې ، پاکستان او اېران مطبوعات وکتل سي نو په هغو کي ( � �که هم ږغي سوي چي وي ) يوډول د افغانستان د حکومت او نړی وال ائتلاف( په ځانګړې توګه د امريکا دمتحدو ايالتونو ) په خلاف تبليغات کېږي . يوازي هغه رپوټونه خپروي،چي منفي بڼه لري او هيڅکله د لاسته راوړنو او مثبتو خبرونو په هکله څه نه پکښي ليدل کېږي دغو درو هيوادونو دافغانستان پر ضد دورانکاريو يو مثلث جوړ کړی دی . خو موږ د سمو پاليسيو په پلي کولو سره کولای سو دخپل هيواد د ستراتېژيک موقعيت نه مثبته ګټه پورته کړو او بايد ئي هم وکړو، خو يو ځل بيا وايم چي په دې شرط چي ډيپلوماټان مو صادق او افغانستان ته وفاداره خلګ وي . دپورته يادو سوؤهيوادونو سره د ستونزو دلرلوسره سره موږ دنړی والي ټولني حضور او ملاتړ او ژمنتيا د ځانه سره لرواو د هغه نه بايد پوره ګټه واخلو . لکه څنګه چي د افغانستان دبحران بهرني فکتورونه خورا ارزښتناک دي ، نو د افغانستان حکومت هم بايد دبهرنيو چارو وزارت او نورو ټولو ډيپلوماټيکي ادارو ته ځانګړې پاملرنه وکړي او په داسي پوستونو کي يوازي او يوازي هغه کسان و ټاکل سي ، چي د افغانستان ګټو ته وفادار او د افغانانو س� �ه مينه ولري او يو ښه وطنپال وي . زما په آند دټولو پورته يادو سوؤ بهرنيو لاسوهنو، تېريو او لمسونوؤ س� �ه سره ، دافغانستان په بحران کي تر ټولو لومړی خپله افغانان ( په دقيق ډول هغه کسان چي د افغانستان د پرمختګ، سوکالی، ټيکاو او د امن سره مينه نه لري ) ګرم دي . که چېري افغانان د بهرنيانو دتوطئو د پلي کولو لپاره کار ونه کړي ، نو بهرنيان هيڅکله نه سي کولای مخامخ د افغانانو په وړاندي ودرېږي او هغه چي مخامخ درېدلي دي خوله م اتونکی ځواب ئي هم ليدلی دی او ماته ئي خوړلې ده.دا هم د افغاني حکومت دنده چي د بهرنيانو دلمسونو، تېريو او � �اسوهنود مخنيوي لپاره سم تدابير ونيسي ځکه چي وائي «کور خپل ساته او ګاونډی غل مه نيسه» ، خصوصاً چي دداسي چور غل ګاونډی سره دي سر وکار وي ، چي «نصوار پر شازه نه پرېږدي» . دريم: وړانديزونه ( د بحران نه دوتلو لاري ): زما له نظره که چېري څوک يوازي نيوکي کوي او د حل او ښه والي لپاره هيڅ ډول وړانديزونه نه کوي ، نو کېدای سي د هغو کسانو لخوا چي نيوکي پر سوي دي دداسي کسانو په نوم ياد سي، چي يوازي او يوازي منفي دريځ او نيوکي کولای سي او د نيوکو کول خواسانه کار دی . زما چلند هر کله داسي وي ، پر هغه څه چي نيوکي کوم نو هرومرو د هغه د سمولو او ښه والي لپاره خپل نظر هم وايم او ټاکلي دلايل هم وړاندي کوم . د پورته يادو سوؤ ستونزو، پرابلمونو او بحران دليري کولو لپاره هم زه په هغه ترتيب ، چي د نيمګړتياوؤ يادونه م ي کړې ده ، خپل وړانديزونه هم مخ ته ايږدم. ۱ ــ تر هر څه نه مخکي زه په دې باور يم ، چي يوازي او يوازي نه بايد پر وچ کلک زور تکيه وسي، بلکي د ستونزي د حل لپاره بايدنوري لاري چاري هم ولټول سي ، يعني د مخالفينو سره خبري اتري هم وسي او که چېري پوځي عمليات هم کېږي نو بايد د بمباريو ، راکټونو او نورودرنو وسلو د استعمالولو پر ځای ،داسي دقيق استخباراتي مالومات را غونډ سي ، چي د هغه پر بنسټ ، هيڅ يوه بې ګناه سړي ته زيان ونه رسېږي . افغان حکومت او نړی وال ائتلاف ( د ناټو او ايساف ځواکونه ) تر ټولو لومړی د افغاني ملي اُردو او افغاني ملي پوليسو د جوړولو او بشپړولو ( روزني، تجهيز، اعاشه او اباطه او سمو معاشونو ) ته خپلي ټولي هڅي را غونډي کړي او داسي ملي اُردو او ملي پوليس جوړ کړي، چي د هر دښمن په وړاندي د ځواب ويلو توان ولري او په لږو تلفاتو خپلي م وخي تر لاسه کړي . هغه هڅي چي اوس په تېرو څه دپاسه څلورو کلنو کي د ملي اُردو او ملي پوليسو د روزني لپاره رواني دي هم د ځان ، هم د ولس او هم د نړی والو دغولونه بل څه نه دي . دا څه ډول اُردودی چي تر اوسه لباس، خولی اوعادي وسلې نه لري، درنې وسلې، توپونه، ټانکونه اوجګړه ايزي چورلکي او الوتکي خو هلته پرېږده .بايد ډېر ژر دې حالت ته د پای ټکی کښېښودل سي او ــ هم کوماندوئي ځواکونه وروزل سي ( په ډېر لوړ کيفيت ) ــ د چټک غب� �ګون ځواکونه وروزل سي ( په ډېر لوړ کيفيت ) ــ د بغاوتونو د مخنيوي لپاره ځانګړي قطعات وروزل سي ــ د پوليسو په چوکاټ کي د ژاندارم قومانداني بيا راژوندی سي او سر تېري ئي لازمي روزنه وويني . ــ دغه راز هغه کسان چي په ملي اُردو و ملي پوليسو کي دندي تر سره کوي ، ډېر ښه معاشونه ورکړه سي . ځکه چي دغه خلګو د وطن په خاطر خپل سرونه په لاس کي اخستي دي ،نو د کورنۍ ژوند خو ئي بايد تامين وي . که دا پوښتنه مطرح کېږي، چي دا پيسې له کومه سي، نو په ځواب کي ئي غواړم ووايم، چي د نړی وال ائتلاف دغه هيوادونه چي اوس په افغانستان کي سر تېري لري او هره ورځ وژل کېږي، بايد قناعت ورکړل سي، چي دغه لګښتونه پر خپله غاړه واخلي ، ځکه دا لګښتونه څو ځله تر هغو لګښتونو لږ دي، چي دوی ئي د خپلو سربازانو په خاطر تر سره کوي . يوازي او يوازي د ځواک نه بايد کار وانه خستل سي، بلکي نوري لاري چاري لکه د اغېزمنوتبليغاتو تنظيومول او د استخباراتي شبکو داسي پراخول، چي په هغو کي خلګو ته تاوان ونه رسېږي . دغه راز په بهرنيانو ددې خبري منل، چي افغاني دودونو او رواجو ته درناوی وکړی او د خلګو سپکاوی ونه کړي . ۲ ــ داداري فساد د لږولو او مخنيوي لپاره دلاندنيو تدابيرو پلي کول اړين دي . ـ تر هر څه لومړی بايد دغه سموني د قضائي قوې، څارنوالی،پوليسو او استخباراتي اُرګانونو نه پيل سي . ددغه لپاره الف ــ د پورته يادو سوؤ اُرګانونو کارکونکوته بايد مناسب معاشونه و ټاکل سي، تر څو بډو او اختلاس ته اړ نه سي ، ب ــ ددغو اُرګانونو په مشرتابه کي داسي کسان وټاکل سي، چي هغه په رښتيني وغواړي د بډو، اختلاس او اداري فساد مخه ونيسي . که ديوه وزارت او يا ادارې مشر تابه په بډو او اداري فسادکي ککړ نه وي ، په هغه اداره يا وزارت کي ټيټ مقامونه هم اداري فساد او بډو ته زړه نه سي ښه کولای . که مش� �تابه و غواړي ، هغه کسان چي په دغسي ناوړو کارونو بوخت وي ،ډېر ژر ئي موندلای سي او سزا ورکولای سي .که په يوه وزارت کي درې ــ څلور داسي پېښي وسي، چي ځيني کسان د بډو او اختلاس په ګناه د کاره ليري او د قانون منګولو ته وسپارل سي ، نوزه پوره باور لرم، چي په ډېر لږ وخت کي به په هغه وزارت کي څوک په اوسنۍ سپين سترګی بډي ونه خوري او په ټوليز ډول داداري فساد کچه به ډېره راټيټه سي ( ځکه بېخي له مېنځه وړل ئي د نړی په هيڅ هيواد کي نه دي سوي ) . تر ټولو بده خبره داده چي اوس بډي او اختلاس دشرم خبره نه بلکي يوه عادي خبره ده او دې د ټولني پر ټول اخلاق م نفي اغېزه کړې ده. ــ ددې لپاره چي د وزارتونو او ادارو مشرتابه دې کار ته وهڅول سي ، نو د ولسمشر او پارلم ان لخوا بايد هر وزير او د ادارې مشر ته دنده وسپارل سي، تر څو ولسمشر ته هره اونۍ او پارلمان ته هره مياشت په دې هکله يو ځل راپور ورکړي . د هر وزير او ادارې د مشر کار د بډو او اداري فساد سره د مبارزې پر بنسټ وارزول سي . ــ په راډيو ګانو ، ټلويزيونونو او ټولو خبري رسنيو کي ددغي شومي پديدې پر ضد تبليغاتي کمپاين پيل سي او د خلګو نه غوښتنه وسي حکومت ته په دې هکله مالومات ورکړي ، چي په کومو ځايونو کي بډی اخستل کېږي او د پايلو په اړوند ئي هم خلګ خبر کړل سي . که داسي وسي نو زه پوره باور لرم، چي په يو څه موده کي به هغه اداري فساد چي زموږ په هيواد کي ئي هيڅکله ساری نه وه ليدل سوی ( د جهادي تنظيمونود ګډوډيو ورځو شپو نه پرته ) ، ډېر لږ سي . اصلاً بايد په ولسي جرګه کي دهر وزير دتائيد په وخت کي هم ، دغه ژمنه ترې اخستل سوې وای، چي په هره مياشت کي يو ځل داداري فساد سره د مبارزې په هکله وکيلانو ته رپوټ ورکړي . داداري فساد سره مبارزه اسانه کار نه خو يو اړين کاردي او په هر ممکن ډول چي وي بايد مخه ئي ونيول سي ددغي شومي پديدې د له مېنځه وړلو نه پرته ، د بحران ليري کول شونی نه دی . ۳ ــ د مخدره توکيو سره د مبارزې ستراتېژي بايد له سره جوړه سي او په هغه کي بايد داسي بدلون راوستل سي ، چي د کوکنارو دکرلو لپاره بايد بزګرانو ته ونډي وټاکل سي، چي بزګر د هغه نه دزياتو د کوکنارو دکرلوحق نه لري او هغه چي کري ئي هم بايد ددولت سره په ډېره دقيقه توګه ثبت وي . کله چي دتا� �ياکو د ټولولو وخت رارسېږي نو کروندګر بايد د هغي ونډي ( دجريب په اندازه ) تارياک دولت ته د مناسب ټاکل سوي بيي په مقابل کي وسپاري . که چېري کوم څوک ددې نه سرغړونه کوي بايدډېره ټينګه سزا ورکړل سي . ددې دندي د س� �ته رسولو لپاره دي يا همداد مخدره توکيو سره د مبارزې وزارت او يا کوم بل نوي اُرګان ته دنده ورکړه سي ، چي دغه کار په ټول هيواد کي تنظيم کړي . که اړتياوي ددغه کار لپاره دي يو شمېر امنيتي ځواکونه هم وګمارل سي او يا دي د کورنيو چارو وزارت نه مرسته وغوښتل سي . په دې ډول به تارياک د قاچاق وړونکو لاس ته نه، بلکي ددولت � �اس ته ورغلي وي او د هغو څخه به د اروپا او ټولي نړی بازارونو ته کيمياوي پروسس سوي مخدره توکي نه بلکي د تا� �ياکو څخه کيمياوي پروسس سوي ارامونکي درملونه ولېږل سي .په دې کار سر به د مخدره توکيو د قاچاق وړونکو مافيائي جوړښتونه هم وران ويجاړ سي او د دولت سره بل موازي دولت ( تور اقتصاد ) هم له مېنځه ولاړ سي او د طالبانو مالي سر چينې به هم وچي سي . دبله پلوه به کروند ګر هم د حکومت نه خوښ وي او د هر هغه چا په وړاندي به درېږي چي نا امني جوړوي . نو که طالبان يا نو رشر اچونکي او ورانونکي په کوم ځای کي سر راپورته کو، د حکومت نه مخکي به ئي خپله د سيمي کروندګر او ولسي خلګ مخه نيسي، چي دا به د راتلونکو بحرانونو مخه هم په ټپه بنده کړي .اوس خو د کوکنارو د کروند ګروپه نا امنيو کي ګټه ده، ځکه چي د ناامنيو په صورت کي حکومت نه سي کولای ددوی سيمي ته ور سي او ددوی کروندې ور واړوي . حکومت په يوازي سر د ولسونو د ملاتړ نه پرته ، په هيڅ صورت نسي کولای دتروريستانو م خه ونيسي . دا يو منل سوی واقعيت دی . ۴ ــ بې قانوني او بې عدالتي هر کله د بدامنيو او بحرانونو عامل وي . تر څو په افغانستان کي د قانون واکمني مسلطه نسي او عدالت تأمين نسي، د بحران ليري کول مهال کار دی . د افغانستان د اساسي قانون، دبشر دحقوقو د نړی والو نورمونو ، ددموکراسی د اُصولو او د عدالت په خلاف د پښتنو بچيان په خپله مورنۍ ژبه دزده کړونه بې برخي دي . په دې اړوندډېرو افغانانو د دولت نه غوښتني کړي خو له بده مرغه تر اوسه پوري هيڅ يوه دولتي چارواکي د پښتنو ددغه حقه غوښتنو په اړوند هيڅ ډول ځواب نه دی ويلی او په پټه خوله ددې نه تېر سوی دي . داداسي مانا لرلای سي ، لکه يو څوک چي سترګي پټي کړی او ووائي ماخلګ نه ويني . دغه حالت پښتانه او په ځانګړي توګه روڼ آندي ئي ډېر نا هيلي او مرورکړي . تر څو چي قانون پلی نه او عدالت تأمين نه سي ، زياتره افغانان به د حکومت نه په ښه زړه ملاتړ ونه کړي او دغه نه ملاتړدبحران زېږنده دی .ځکه نو په مورنی ژبه د ماشومانو د زده کړو په هکله او په دولتي او نا دولتي ادارو کي دپښتو ژبي د رښتيني رسميت او تعميم لپاره بايد ډېر ژر عملي ګامونه واخستل سي . دا کار به د اکثريت افغانانو ملاتړد حکومت نه زيات کړي او د بحران په ليري کولو کي به ښه رول ولوبوي . ۵ ــ دامنيت لوی رياست او د پوليسو اُرګانونه نه يوازي بايد د يوه تنظيم له م نګلو نه و ايستل سي ، بلکي هيڅ ډول ډلو ټپلو او سياسي ګوندونوته ددې اجازه ور نه کړل سي ، چي داُردو، پوليسو او د امنيت په اُرګانونو کي سياسي فعاليت وکړي . نوموړي اُرګانونه بايد يوازي د قانون ، قانوني واکمنی او افغاني ملي ګټو نه دفاع وکړي .يوازي او يوازي په دغه صورت کي کېدای سي ، چي دغه اُرګانونه ټول ملت ته چوپړ وکړي، که داسي ونه سي نو هر تنظيم او سياسي ګوند به يوازي خپل ځان ته کار کوي او دا به ددې سبب کېږي ،چي بيا هغه نا خوالي را مېنځ ته سي ، کوم چي څه دپاسه درې لسيزي رواني دي .په دغو اُرګانونو کي سياسي فعاليتونو د افغانستان خلګ دغي ورځي ته کښېنولي دي . نو ددې سره بايد سخته مبارزه وسي ، چي د يادو سوؤ اُرګانونونه يوه ډله، يو تنظيم، يو قوم اويو ګوندپه خپله ګټه کار وا نخلي . دغه راز تر ټولو لومړی بايد دامنيت، پوليسو او ملي اُردو څخه د به� �نيو هيوادونو داستخباراتو اجنټان ( دروسيې، اېران، پاکستان اونورو ) تصفيه او ډېر ژر ليري کړل سي . اوس چي د نړی وال ائتلاف ځواکونه سته او هيڅ څوک د غټو توطئو او کودتا ګانو پلانونه نه سي عملي کولای ، نو بايد دا ډول د پرديو جاسوسان په بېړنی توګه له دغه اُرګانونو ( په ځانګړي ډول د امنيت دلوی رياست ) او نورو ټولو ادارو نه و ايستل سي .که نه نو د نړی والو ځواکونو په نه شتون کي بيا دا کار ناشونی دی او ناوړي پايلي به ولري . زما � �ه نظره د هغو کسانوتخريبي فعاليتونو ته نه بايد لږ ارزښت ورکړه سي ، کوم چي د حکومت په دننه کي د لستوڼي د ما� �انو په شان دحکومت خلاف فعاليت کوي . هغوی دا کار په ډېر مهارت تر سره کوي. هغوی د بهرنيو هيوادونو د استخبا� �اتي ــ ستراتېژيکي مرکزونو له خوا مشورې او لارښوني تر لاسه کوي . لکه څنګه چي دغه کسان په افغانستان کښي د بوختو بهرنيو هيوادونو د پوځي او ډيپلوماټيکو استازو سره اړيکي لري ، نو دوی د حکومت دننه د حکومت ( افغانانو ) خلاف دداسي تخريبي فعاليتونو دسر ته رسولوتوان لري ، چي دڅرګنددوښمن دا ورسره هيڅ د پرتلې وړ نه دي . ځکه نو د � �ستوڼي د مارانو تخريبي چارو ته بايد ډېره پاملرنه وسي او مخه ئي ونيول سي . ۶ ــ حکومت بايد يوه فعاله تبليغاتي تګلاره جوړه کړي، تر څو و کړای سي د خلګو مغزونو ته لاره پيدا کړي . په دې اړوند دلاندي کارونو تر سره کول اړين دي : ــ د اطلاعاتو ، کلتور او ځوانانو چارو وزارت کي داسي بدلونونه راوستل سي، چي مشر تابه ئي افغاني احساسات، مينه او وفاداري ولري او د پرديو پر ځای خپل هيواد ته دچوپړ کولو هوډ ولري . ــ داسي تب� �يغاتي تګلاره جوړه سي، چي د هغې له مخي ټولي خبري رسنۍ تنظيم سي . که څه هم دا کار د خبري رسنيو په قانونو کي تر يو ځايه توضېح سوي دي، خو هغه هم د نورو قوانينو په شان نه عملي کېږي . تاسي و ګوری د هيواد په مطبوعاتو کي د افغانستان ولسمشر ته سپکاوی کېږي ، څوک ئي پوښتنه نه کوي ،په بر بنډ ډول د قومونو تر مېنځ د دښمنيو اور ته لمن وهل کېږي، څوک ئي مخه نه نيسي، خبري رسنۍ د بې امنيو لپاره لمسوني کوي ، سترګي پر پټېږي ، قومونو او اشخاصو او افرادو ته سپکاوی کېږي ، څوک دا نه ورته وائي چي ولي ؟ په لنډ ډول په خبري رسنيو کي مطلقه انارشي واکمنه ده او ددې حالت د سمولو لپاره هيڅ اقدام نه کېږي . ټولي هڅي دې ته بېلي سوي دي ، چي د وزارتونو او ادارو لوحې په اېراني فارسي ژبه بدلي سي او بس . خو پر ښاغلي سيد مخدوم رهين د انتقاد په وړاندي ډېر سخت غبرګون ښودل کېږي او په ډېره چټکه توګه په کابل کي لويي څارنوالی ته دپوښتنو ګروېږنو لپاره راوستل کېږي . دغه راز: ــ د ولسمشر دادارې او يا د علومو د اکاډمۍ په چوکاټ کي دداسي يوه اُرګان يا څېړنيزبورډرا مېنځ ته کول، چي په منظمه توګه د هيواد د کورني حالاتو، د سيمي حالات او نړی وال حالت هر اړخيز و څېړي او هره اونۍ يو ځل ولسمشر ته خپلي ارزوني او څېړني وړاندي کړي .په دغه څېړنيز بورډ کي بايدپه بېلابېلو برخو کي د هيواد وتلي پوهان، مبصرين او ارزونکي غړيتوب ولري . دغه بورډ به ولسمشر د هيواد درښتينو حالاتو د ډېري کره ارزوني نه خبروی او د ستونزو او نيم ګړتياوؤ د شتون په صورت کي به ئي د هغو دليري کولو لپاره مشورې ورکوي . په دې صورت کي به پرابلمونه يو پر بل سر پر سرنه کوټه کېږي بلکي پر خپل وخت به ئي په چټکه توګه د حل لپاره ګامونه پورته کېږي . ــ پر دې سربېره که ولسمشر هره اونۍ يو ځل دروڼ آندو د بېلابېلو ګروپونو يعني استادانو، محصلانو، انجنېرانو، ډاکترانو، شاعرانو، ليکوالو، هنرمندانو،پوهانو او نورو سره د نژدې کتني وکړي . دا به هم د خلګو سره د ولسمشر په نژدې والي کي ډېره مرسته وکړي او د پرابلمونو څخه به ولسمشر د ډېر ژر خبرېدو سبب سي .دا ځکه چي کله کله د ولسمشر پر شاوخوا داسي کسان را ټول سوي وي، چي نه غواړي ولسمشر ډېر ژر د پرابلمونو او ستونزو نه خبر سي . ــ د افغانستان سفا� �تونه دي ديوه تنظيم او يوې ولسوالی د ولکې نه ووزي او د قومي ، مذهبي، سمتي او نورو علايقو د په نظر کي نيولو نه پرته دي ، وړ ، پوه ،وطنپاله او د افغانستان ملي ګټو ته وفادار کسان وګمارل سي ، چي په نړی کي د افغانستان د حيثيت د لوړولو لپاره کاروکړي .د افغانستان ولسمشر حامد کرزی دی، خو په ټولو سفارتونو کي د احمد شاه مسعود عکسونه ځړېږي . آيا دا دډيپلوماسی داُصولو سره سم کار دی ؟ هيڅکله نه . ــ په ولايتونو کي بايدواليان او ولسوالان دواسطو پر بنسټ نه بلکي خلګو ته درښتيني چوپړ پر بنسټ و ټاکل سي او ډېر ژر نا اهله واليان او ولسوا� �ان ليري کړل سي . ــ حکومت بايد ملي يووالي دتامين لپاره يوه هر اړخيزه تګلاره او بين الافغاني ډيا� �وګونه جوړه کړي . په دغه بين الافغاني ډيالوګ کي کېدای سي د ملي هويت، ملي ټولني، ملي دکترين ،ملي ست� �اتېژی اوملي ګټو په هکله توافق تر لاسه سي . ما په ټوله ليکنه کي هڅه کړېده د جزئياتو نه صرف نظر وکړم، تر څو په لنډ ډول مي مطلب وړاندي کړی وي ، هيله من يم چي دې کارد سم پوهاوی لپاره ستونزي نه وي را مېنځ ته کړي . د داسي يو افغانستان په هيله چي دبحرانونو په هکله ئي نه بلکي دلا پر مختيا په کله ئي بحثونه وسي په درنښت


Instruction: Write a Pashto language article based on the provided title.

Input: د خوست ببرک تاڼه له ځواکونو تشه شوه.

Output: په هلمند ولايت کې د موسی کلا ولسوالي له پرېښودو وروسته، باندني ځواکونه د خوست ولايت له ببرک تاڼې څخه هم پر شا شول. د رپوټونو له مخې، امريکايي پوځيانو، خپل مورچلونه ددغې سرحدي سيمې له قومي مشرانو سره له خبرو اترو وروسته، پرې ايښې دي. د طالبانو وياند ډاکټر حنيف د ټليفون پر کرښه ددې خبر پخلی وکړ او زياته يې کړه چې ددوی ځواکونو هم له دې هوکړې وروسته، ورته ګام اوچت کړی او له ببرک تاڼې څخه پر شا شوي دي.


Instruction: Write a Pashto language article based on the provided title.

Input: په بلوچستان كې لس تنه شكمن طالبان ونيول شول

Output: د كويټ دولتي اژانس كيونا د پاكستاني سيمه ايزو پوليسو له قوله نن خبر وركړ، چې تېره ورځ نړيوالو سوله ساتو ځواكونو د پاكستان د بلوچستان ايالت د م� �كز كويټي په پنځوس كيلومترۍ كې لس تنه شكمن طالبان ونيول، د اژانس په راپور دغه كسان وروسته ترهغه د نوموړو س� �تيرو لاس ته ورغلل كله چې، دوى دپيښين په نامه سيمه كې پريوې ديني مدرسې چاپه واچوله.تر اوسه لا د نيول شويو طالبانو د پيژندګلوي په اړه نه خوپه رسمي توګه دپاكستاني چارواكو له لورې څه ويل شوي او نه په كابل كې د ناټو سرتېرو لخوا. پاتې دې نه وي چې ګاونډي هيواد پاكستان په وار وار د افغان ولسمشر كرزي له لوري افغانستان ته د ترهګرو په ننوتو او په خپله خاوره كې د هغوى په روزلو تورن بلل شوى خو، پاكستاني چارواكو وار له مخې دغه تو� �ونه بي بنسټه بللي دي.


Instruction: Write a Pashto language article based on the provided title.

Input: د افغانستان د کـړکـېـچ د حـل لار (څلورمه برخه )

Output: لیکوال : دکتور فاروق أعظم دافغانستان دمطالعاتو دمرکز مشراو دلندن په پوهنتون کي داوبو دکشالو دڅيړونکي ډلي غړی ددې � �یکني [لومړي برخه] ـ [دوهمه برخه] ـ [دریمه برخه ] دلته وګوری شپږم سؤال په افغانستان کي د بهرنيو مرستو د مؤثريت وو.د جرمني دبون په کنفرانس کي د غرب ظاهرا تلاښ دا وو چي افغانستان داسي يوحالت ته راولې چي بيا د ترو� �يزم د تربيې مرکز نه وي نوځکه يې د اساسي قانون، انتخاباتو او د قضاء داصلاح لپاره يو پروګرام تصويب کړ. او کابل ته يې نړيوال فوج د کابل دحکومت د ساتلو او ددغه پروګرام دعملي کولو لپاره واستاوه. په غيرنظامي برخه کي د بون دکنفرانس غوښتنه داوه چي افغانستان يو مستقر هيواد وي چي دګاونډيو سره په سوله کي ژوند وکړي، دخلکو نماينده حکومت ولري، مؤثر فوج ولري، ټول مهاجر بيرته خپل هيواد ته ستانه سي، هيواد بيا اباد او اقتصادي وده يقيني سي. داقرارداد د ملګروملتو دمؤسسې دامنيت شوری پخپل 1386 پريکړه کي هم تائيد کړ.که په ځير وکتل سي پسله تقريبا اوه کاله نړيوالو خپلي کړي وعدې ډير لږ پوره کړيدي. تراوسه تر شپاړس بليون (16000000000) ډالره ډير افغانستان ته د بيا اباديدو لپاره راغليدي. خو ډير لږ يي خلکوته رسيدلي او د هغوي په روزمره ژوند کي ئي ډير کم مثبت تغيير راوستليدی. البته دديرش کالو خرابۍ په 6 يا 7 کالو کي ټول نسي سميدای خو د افغانانو غوښتني ډيري ساده او واقعي وې يعني د ژوند د لومړني ضرورياتو درلودل. حکومت او نړيوالو نه يوازي د افغانانو سره ددغه بسيطي غوښتني په پوره کيدو کي مرسته ونکړه بلکه ددغو بسيطو او لومړنيو غوښتنو دزيربناء د ترميم لپاره يي هم ډير لږ کار وکړ. که څه هم نړيوالو په افغانستان کي په ځينو ساحو کي څه سياسي برياوي درلودليدي لکه دجمهوري رياست، و� �سي جرګې، ولايتي جرګو انتخابات، تعليم او تربيه، مخابرات، نشرات، فوج، پوليس، قضاء، روغتيا او دکليو پ� �اختيا خو غير مؤثر او فاسد حکومت، ډيره بيکاري، په بهرنيو مرسته لګولو کي تشتت او د ناټو پر ښه نيت شک دغه ب� �ياوي خنثي کړيدي. په نتيجه کي نه يوازي عادي افغانان بلکه د ناټو د هيوادو مهم سياسي و نظامي مقامات لکه د انګليستان پډي اشډن، د امريکا جنرال جيمز جونز، اروپائي اتحاديه، سينلس او ډير نور اګاه نړيوال شخصيتونه او ادارې په افغانستان کي د نړيوالو او د کابل د حکومت په کړو اجراأتو قانع ندي. افغانستان يو زراعتي هيواد او اقتصاد ئې پرهمدي سکتور ولاړ دی. د تقريبا 7 کالو په موده کي نه داوبو يو ضروري بند جوړ سو او نه يوه مهمه وياله او کانال پاک او يا ترميم سو او نه يوه غټه کارخانه ترميم سوېده. يوازي يوڅو وړي پروژې د پي ار ټي لخوا ترلاس � �اندي نيول سويدي چي د هغو هدف هم د پروژو تر نامه لاندي په طالبانو پسي کتل دي. افغاني بزګرانو ته ډير کم د کرني تخم او وسايل او حتي زراعتي او مالداري پور ورکول سويدي چي دا خپله و خاشخاش کرلوته موقع ورکول دي. څ رنګه چي کرنه او مالداري په افغانستان کي په تيرو 30 کلونو کي سخته صدمه ليدليده د نړيوالي ټولني څخه دا توقع وه او ورته ښه فرصت وو چي صنعت تقويه کړي. د ارزانه او خواريکښ کارګر شتون له يوې خوا او د افغانستان جغرافيائي موقعيت له بلي خوا چي د مرکزي اسيا، جنوبي اسيا، غربي اسيا او خليج په منځکي پروت دي خارجي پانګوال ښه تشوي� �ولای سوای. خو داکار ونسو. افغانستان د يو غرني هيواد په توګه چي ډيري پاکي اوبه يي په هره دره کي سته او � �يرځايونه دبريښنا لوی او واړه بندونه جوړيدايسي او ترخپل ضرورت زيات ئې بهرته صادرولای سي اوس د بريښنا له نعمته محروم دی او له بهره ئې واردوي. حتی همدا پسله اوه کاله د زرو مليونو ډالرو دراتوئيدو او د بهرنيانو د بيساري حضور سره سره د کابل د ښار د اوسيدونکو نيمئ بريښنا نلري. په لويه کچه بېکاري، د بيا اباديدو د عم� �يې سوکه والی، د حکومت بيعدالتيو او د ناټو بمباريو خلک اړ کړيدي چي يا پاکستان يا ايران ته کډه وکړي او يا دځان دحمايت او امرار معيشت لپاره د زورواکانو او طالبانو سره يوځاي سي. دبهرنيو مرستو دغسي عدم مؤثريت ددولت مشروعيت ته هم لويه صدمه رسوليده. سينلس چي د امنيت او پالسي په چارو کي پاريس ميشته يوه نړيواله مشورتي اداره ده پخپل وروستي راپور کي ليکي چي کابل او نړيوالي ټولني د افغانستان د اعمار مجدد مکرري وعدي د افغانانو سره تر سره نکړې. ډېر افغانان خپل په ژوند کي څه مثبت بدلون نه ويني بلکه ژوند يي ترپخوا خراب سويدی. خلک سؤال کوي چي بليونونه ډالره چي په افغانستان کي مصرف سويدي چيري تللي دي.... له بډايو هيوادو څخه افغانستان ته تللي مرستي غيرمنسجمي، غير مؤثري او ضائع سويدي. افغانستان اوس د استدلال په يوه داسي دائره کي راګير دی چي امريکا او ناټو وائي امنيت د کار او پرمختګ لپاره شرط دی. خو ډير افغانان پدي عقيده دي چي کار، بياودانول او پرمختګ په افغانستان کي امنيت راوستلاي سي. که عامو خلکوته کار پـيدا، بياودانول پـيل او انکشاف يقيني سي دخلکو اعتماد به پرحکومت اعاده او په ملاتړ به ېې راووزي. څوک به بيا خپل نازولی زوی يو فاسق او ظالم جنګسالار ته نه سپاري او دهغه داقتدار او حرص و از لپاره به خپل اولاد نه قربانوي. دوی به نه يوازي بيا دمخالفينو سره مرسته ونکړي بلکه هغوی به پخپلو سيمو کي دحکومت ضد عملياتوته پريـنږدي. چريکي جنګ بې دولس له م لاتړه ممکن ندی؛ که ولس خپل سي چريکي جنګ به څنګه ادامه پـيدا کړي او بريالی سي؟ اووم سؤال د افغانانو د اقتصادي حالت دڅرنګوالي وو.اصلي امنيت د خلکو د زړونو په لاسته راوړو کيدي. که څوک په افغانستان کي امينت، دموکراسۍ، پرمختګ او سوکالي غواړي نو بايد په اقتصادي ساحه کي کامياب کار وکړي. تجربي ښوولېده چي په افغانستان کي زور او نظامي عمليات ندي بريالي سوي. دلته سکندر خپل سرزوره سر خوړلی دی، دانګ� �يزانو پزه چي پرپاچاهي يې لمر نه ډوبېدی سوليدلېده، سورلښکر چي ددنيا دتسخير خوبونه يې ليدل شرميدلی دی او داده امريکا ورپسې روانه ده. راسئ سرچپه ئي عملي کړو چي دټولو پکښې خير وي او هغه داچي سياسي حل ته موقع و� �کړو او دهيواد اقتصادي بيا رغونه وکړو او پدي ډول امنيت د خلکو په رضائيت او اقتصادي سوکالي کي وپلټو. داځکه د افغانستان بحران تر ډيره حده سياسي، سازماني او اقتصادي دي نه نظامي. تر يولک زيات داخلي و خارج لښکرو چي د عصر په ټولو پرمختللو وسلو مجهز دي او بېله اټومه دهيڅ ډول تخريبي وسلې داستعمال څخه يي دريغ هم ندی کړی ونکړای سوای په افغانستان کي امن قائم کړي او ورځ په ورځ اوضاع خرابـيـږي دا ښئی چي د افغانستان بحران په زور نه بلکه په اقتصادي او سياسي رغاوي حل کيـدايسي.سره لدي چي ډېر غربي ستراتيجستان ښائي موافق نه وي خو زموږ باور دادی چي په افغانستان کي بيکاري او بغاوت مستقيما سره متناسب دي. که خلکو ته کار پيدا سي او ولس په يو ګوله موړ سي دا به دحکومت اعتبار ډير او هغه ته به مشروعيت وروبخښي. خلکوته کار پيداکيده به د زورواکانو زور اوبه کړي او ډير لږ خلک به وي چي ديوجنايتکار او جنګسالار توپک په غاړه کي واچوي او دده لپاره خپل هيوادوال م ړه کړي او يا ځان قربان کړي. څوک چي ډير مجبور نه وي په اسانه نه حاضريږي چي ځان مړ، مور بوره او خپل اولاد يتم ان کړي. د کسب و کار موجوديت دغه مجبوريت له منځه وړي. د کابل حکومت او نړيواله ټولنه پدي کي ناکام سويدي چي عام خلکوته د کار زمينه مساعده کړي، مالي او پولي پاړسوب کښته، کرائې او نرخونه کنترول او د خوار او بډای ترم نځ د ژوند د سطح تفاوت کم کړي. همدا راز دوی بريالي نسول چي په اصطلاح د خارجي متخصصينو لښکر راکم او په زرو د چور إن جي او ګاني ترکنترول لاندي راولي. دوي ونه توانيدل چي د مليارډونو ډالرو او د خارجي ماهرانو د يو لوی فوج په درلودلو سره بيا هم د خلکو پر ژوند يو مثبت اثر وکړي. دغه نامطلوب حالت د بيکارانو يو لوي لښکر ددولت او خارجيانو څخه دخوابدو کسانو او مخالفينو سره يوځاي کړيدي. دايران څخه په افغانستان اوعراق کي دهمکارۍ په طم ع امريکايانو دنفت وغازدپايپلائن او تجارتي لارو د جوړولو هغه پروژه وځنډول کومه چي به له ترکمنستانه پاکستان ته دافغانستان له لاري تلل او دمرکزي اسيا انرژې ئې جنوبي اسيا او غربي نړۍ ته رسول. ايران تل ددغه پروژې مخالفت کړيدی او دنورو علتونو وڅنګته پدغه سيمه کي دجنګ داور د بليدو يو مهم عامل هم ايران دی. ايران غواړي دافغانستان په غرب او جنوب غرب کي دعدم امنيت له لاري داپروژه عملي نسي او په عوض کي دايران په خاوره کي دغه لاري تيري سي. دغه پروژه که عملي سي دکاله 300 مليونه ډالره دافغانستان دولت ته ماليه ورکوي، ترلس زره � �يرو افغانانو ته کار پـيدا کوي، او په لارکي پرتو کليو او ښاروته ډېر ارزانه برېښنا او غاز ورکوي. داپروژه دجنوبي اسيا او مرکزي اسيا ترمنځ تجارت تقويه کوي او په افغانستان عموما او غربي سيموکي خصوصا يو ډير اقتصادي تحول راولي؛ ترانسپورت تقويه کيږي او دلاري په اوږدو کي ورکشاپونه، رستورانونه، هوتلونه، بازارونه او نو� �مرستندويه اقتصادي نشاط رامنځته کيږي. مهمه سياسي ګته به ئې دا وې لکه اوس چي افغانستان ګاونډيانو ته اړ دی ددې پروژې په عملي کېدو سره به ګاونډيان هم افغانستان ته اړ سي؛ افغانستان به ورته مهم سي او ددغه هيواد ثبات او استقرار به پخپله ګټه وبولي. همداراز، څرنګه چي افغانستان يوغرنی هيواد او ډيری اوبه او دبرېښنا دتوليد � �ير امکانات لري توقع وه چي امريکا او نړيواله ټولنه به مرسته وکړي چي داوبو بندونه جوړ سي. ددغو بندونو څخه دويالو پذريعه لامزروع مځکي او دښتونه اوبه سي او خلک دترياک پرځاي نور مشروع کښتونه ولری. خو دا مهمي پروژې چي سروې ګاني يې تر انقلاب پخوا د داؤدخان په وختکي تکميل سوي وې تېر 7 کاله دپيسو، متخصصينو او نړيوال حضور سره سره جوړي نسوي او افغانستان ددې پرځای چي برېښنا ئې صادره کړې وای اوس له بهره برېښنا واردوي. او ددې علت دادی چي په مورد کي سياسي اراده نسته. امريکايان دپښتنو په سيمو کي چي ايران او پاکستان ته څرمه دي جنګ ته ضرورت لري څو له يوې خوا ايران خوښ وساتي چي دپايپلائن پروژه پاته سوه، دوهم دخپل اوږدمهالي اهدافو لپاره پر پاکستان ف� �ار ډېر کړي او دريم په سيمه کي خپل حضور توجيه کړي. برعکس، امريکايان ددې لپاره چي په مرکزي اسيا کي خپلي م نګلي مضبوطي ښخي کړي په شمال دافغانستان کي و امن ته ضرورت لري. همداراز، امريکا ددې لپاره چي دافغانستان شما� �ي ګاونډي هيوادونه خوښ وساتي ترڅو په نوموړو هيوادو کي په اسانۍ کار وکړي نو په افغانستان کي هغوی ته سياسي، فرهنګي، او تجارتي امتياز ورکوي او دافغانستان شمالي برخي دهغوی د نفوذ په ساحه کي قبلوي. امريکا او نړيوال بانکونه کوښښ کوي چي دافغانستان په عوض کي دقرغزستان په شمول زموږ په شمالي ګاونډي هيوادونوکي ب� �ېښناکوټونه جوړ کړي او دهغو څخه توليد سوې برېښنا د افغانستان له لاري و پاکستان ته انتقال کړي. په لار کي به پرموږ هم برېښنا خرڅوي او پدې ډول به زموږ منابع او ظرفيتونه راکد پاتيـږي. ناټو او د کابل د حکومت ا� �تصادي ماهرينو د غربي نړۍ د اقتصادي نظام په راکاپی کولو سره په افغانستان کي د ازاد بازار اقتصاد پلی کړ، دولتي سکتورونو ته يي نه يوازي توجه ونکړه بلکه هغه يې پراشخاصو وپلورل. لکه ديوسياسي نظام وارديدل چي خراب عواقب لري داسي داقتصادي نظام کاپي او بېفکره پلي کول هم نامطوب نتائج منځته راوړي. ناټو او د کابل حکومت ډير معدود داسي اقتصادپوهان لري چي دافغانستان دټولنيز او کلتوری جوړښت سره بلد دي څو توانيدليوای چي غربي ا� �تصادي تجربي يي د خپل هيواد د شرايطو سره سازګاري کړيوای. ددوی ډيرئ په غرب کي لوی او تربيه سويدي او يوازي دا پوهيـږي چي څنګه هغه څه چي يې په غرب کي ليدليدي کاپی او په افغانستان کي پلي کړي. دوی ددې توان نلري چي په بهر کي لاسته راوړې پوهه دافغانستان دشرايطو سره منطبق کړي. ماته يو افغان ځوان معلوم دی چي امريکا کي پيدا او 12 کاله ښوونځی يې هلته په تکليف ويلې دی. پخوا يې افغانستان هيڅ نه وو ليدلی خو اوس دا څوکاله په افغانستان کي ديو ډير مهم وزارت مشاور دی او په ډالرو ډېر لوړ معاش اخلي. د نظام او سړيو داډول واردات به څه نتيجه و� �کړې؟د مخدره موادو پر بهرنۍ مافيا سربيره، بهرنيو مشاورينو، متخصصينو، إن جي او ګانو او قرارداديانو هم چي د هغوي مسلکي پوهه، د پروژو مؤلديت او مفديت او روڼ حساب ورکول يي ترجدي شک لاندي دي د افغانستان پر اقتصاد ي� �غل کړيدي. لکه څنګه چي دناټو عسکر ازادانه هرڅوک نيولای سی، بندي کولای سی، وژلای او بمبارډ کولای سي هم داراز د خارجي مشاورينو، متخصصينو، إن جي او ګانو او قرارداديانو لښکر ازادي لري چي د افغانستان د اقتصاد ه� �ه برخه چي وغواړي ګوډه، فلج او يا مړه کړي. لکه فاحشې ښځي او دعيسائيت مبلغين چي په زرو د حکومت له اجازې او خبر پرته افغانستان ته ځي او راځي او په ډاډه زړه خپل کار کوي، دا ډول خارجي مشاورين او إن جي او ګاني هم دحکومت له علم او چوکاته بهر چيري چي يې زړه غواړي او ګټه يې ايجابوي فعاليت کوي. په افغانستان کي تقريبا 2600 إن جي أو ګاني کار کوي او له خارجي مرسته کونکو هيوادو څخه مالي مرستي اخلي. ددوي کارونو چنداني ملموسه نتيجه نده ورکړي او نه څوک سر پسې ګرځوي، پداسي حال کي چي همدا مرسته کونکي پخپلو هيوادو کي د خپلو خلکو سره د يوه يوه سينټ او پينس حساب کوي. د افغانستان د ماليې وزير انوارالحق احدي داريانا تلويزيون سره په يوه مرکه کي چي په 5 مئ 2008 خپره سوه شکايت وکړ چي مرسته کونکي هيوادونه دوه پر درې برخه مرستي خپل مربوط إن جي أو ګانو ته رأساُ ورکوي او موږ نه په خبريـږو او نه پوهيـږو چي چيري او څونه مصرف سوې؟ موږ نه پوهيـږو څونه کار سويدی او څونه نور پکار دی او چيري په کار دی؟ په حقيقت کي دوی خپلي مرستي په يواوبل شکل بيرته وړي. همداراز، ددوی کار ډير قيمتي اوبيله روڼي حسابدهي دی. مثلاٌ دوی يو کيلومتر سرک په يو مليون ډالره جوړوي هغه هم سم نه. پداسي حال کي چي تردې ښه کار موږ ددې مصرف په دريمه کولای سو. دا قابل فهم ده چي د افغان حکومت د اقتصادي ادارو کاري ظرفيت په اول سر کي کم وو او بهرنۍ مرستي ته ئې ضرورت درلود خو تر 6 کالو وروسته د بهبود توقع وه او دا غيرقابل قبول ده چي اوس هم خارجي م رستي د حکومت تر چوکات بهر د خارجيانو په لاس مصرف کيـږي. پداسي حال کي چي د بهرنيو مرستو مصرف د دواړو اړخونو ترمنځ باهمي همکاري غواړي. دغه استثماري يرغل دافغان دولت اقتصادي ادارې سختي کمزوري کړيدي. په إن جي أو ګانو کي اوچت معاشونو ددولتي ادارو څخه د پوهو او مسلکي کسانو فرار ته لار هواره کړيده او دولت يې د فني پرسونل په � �لت او دکاري ظرفيت په مزيد کموالي مواجه کړيدی. لکه څنګه چي به خارجي فوجونو ته په افغانستان کي تل ضرورت وي، اشغال ګرانو اقتصادي فضاء داسي راوستلېده چي همداسي به دکابل حکومت خارجي ماهرانو ته تل اړ وي. نتيجه به ئې داوي چي ښاغلي احدي (د انګلستان د فايننشلټايمز په نقل قول) اعتراف کوي چي موږ پسله 6 کاله د نړيوال پولي سازم ان هغه غوښتنه پوره نکړای سوای چي ويلي يې وه چي افغانستان به د خپلي بودجې 8٪ دداخلي عوايدو څخه پوره کوي. تاسي وګوری، دکابل دحکومت کاري ظرفيت تردې حده کمزوری دی چي تر 15 مليونه ډالره په ډير مصرف او درې کاله مسلسل کار يې دداسي انکشافي پلان خاکه جوړه نکړای سواې چي نړيوال بانک او نورو مرسته کونکو ته د منلو وړ وای. د احدي په قول هغوی دغه پلان د بيا غور لپاره ورمسترد کړ. که دکابل حکومت دغربي نړۍ عميل نه وای ددغه استرداد موقع ئې هم نه ورکول. دکابل بريښنا رئيس انجنير محمدسرورصديقي اريانا تلويزيون ته په 6 جوالای 2008 وويل چي /دکابل د ښار يوازي په سلو کي 65 کورونه نوبتي بريښنا لري./ پسله اوه کاله حکومت د زرو مليونو ډالرو په مصرف يوازي دکابل هغو سيموته بريښنا تهيه کړيده او هغه هم نوبتي چي هلته خارجيان او دحکومت غټان پراته دي. افغانستان يو زراعتي هيواد او اقتصاد يې هم تر اويا په سلوکي پرهمدغه سکتور ولاړ دی. خو د اکسفام په قول دغه مهم سکتور ت� �اوسه د 16000 مليونو ډالرو څخه فقط 400 مليونه ډالره ترلاسه کړيدي. داچي ددې مبلغ څخه به څونه بزګرته رسيدلي وي معلومه نده خو دايقيني ده چي ډير به کم وي. يوازي امريکا په افغانستان کي سل مليونه ډالره د ورځي نظامي مصرف لري (واشنګتن پست 28 جولای 2008). دوی وايې چي موږ د ورځي 7 مليونه ډالره ملکي مصارف لرو چي ډيره برخه يې هغو ولاياتو ته ځي چي دوی عسکر پکښې لري. په بشري مرستو کي د مرسته کوونکو ترمنځ مفاهمه او تنظيم نسته او ډير ليدل سويدي چي پر يوه پروژه څو ځايه پيسه اخيستل سوي او پيسې ضائع سويدي. اکسفام ادعاء کوي چي مرسته کوونکي پدي کي ناکام سويدي چي پخپل منځکي او دحکومت سره خپل کارونه همږغي کړي. مرسته کوونکي مؤسسې او هيوادونه يې پدي کي پاته راغ� �يدي چي د خپلو پيسو دمصرف په ځاي، مؤثريت او د مرستو د لګولو په ستراتيجي پسې وګرځي. په بهرنيو مرستندويه م� �سساتو کي ډير فساد موجود دی. ددې لپاره چي خپل اداري فساد پټ او ماليه په بډه ووهي خارجي إن جي أو ګاني کوښښ کوي چي په کابل کي يو کمزور، رشوتخور او په اداري لحاظ فاسد حکومت موجود وي. پدي ډول د کابل دحکومت په اداري فساد کي د بهرنيو مرستندويانو لوې لاس دی. دهغه هيواد اقتصاد چي تراشغال لاندي وي داشغالګر قوت لخوا داسي تنظيميـږي چي پرخپلو پښو ونه دريـږي او تل يې پرنورو تکيه او د مرستي لاس يې نوروته اوږد وي. افريقا چي دنړۍ په ټولو قارو کي دطبيعي زېرمو په لحاظ غني ده او په سوو کاله دغربي نړۍ ترتسلط لاندي اوسي او په سوو زره مليونه � �الره يې دمرستي په نوم پکې مصرف کړيدي، تراوسه يې نه خلک په وچه ډوډۍ ماړه سوه او نه ډيموکراسي پکښې راغله. نور بیا ..... پاته لري


Instruction: Write a Pashto language article based on the provided title.

Input: د توري بوړي په عملياتو کي ٥٠ جنګيالي وژل سوي دي

Output: د VOA News انټرنيټ پاڼي په حواله د ننګرهار په غرنۍ سيمه توره بوړه کي له څلورو ورځو راهيسي د تصفيو عملياتو په ترڅ کي د ٥٠ طالب جنګياليو د وژلو خبر ورکول سوى دئ.دغه عمليات په چهارشنبه د افغان او ايتلافي ځواکونو له خوا د القاعده د مشر اسامه بن لادن د موندلو دپاره پيل سوي دي.افغان امنيتي چارواکي وايي له سيمي څخه د ١٠٠ په شاوخوا کي کورنۍ د جګړې له بيري وتلي دي.د پاکستاني پوځ وياند جنرال وحيد ارشد وويل پاکستاني پوځ له توري بوړي سره پر پاکستاني سرح د کلک امنيتي تدابير نيولي دي چي پاکستان ته د طالب جنګياليو ته اوښتو مخنيوى وکړي.


Instruction: Write a Pashto language article based on the provided title.

Input: نغمه خبري غونډې ته څرگند شوه.

Output: دهیواد وتلې او نامتو سندرغاړې ښاپیرۍ نغمه نن دوه نیمې بجې دکابل په سیټي سنټر ماڼۍ کې گڼ شمیر خبریالانو ته څرگند شوه او دزړه خواله یې ورسره وکړه دهیواد وتلې او نامتو سندرغاړې ښاپیرۍ نغمه نن دوه نیمې بجې دکابل په سیټي سنټر ماڼۍ کې گڼ شمیر خبریالانو ته څرگند شوه او دزړه خواله یې ورسره وکړه. له اغلې نغمې خبریالانو پوښتنې کولې او نغمې ورته ځواب وایه لومړی هیواد ته دهغې دراتگ په مهال دخوښۍ دڅرگندولو په اړه ترې وپوښتل شول نغمې په ځواب کې وویل چې ډیره خوښه ده هیواد ته ستنه شوې او دخوښی راز یې له څیرې هم بریښي. دوهمه پوښتنه ترې یوه خبریال دا وکړه چې له منگل سره یوځای ده او که نه؟ نغمې تر ډیره بریده ددې پوښتنې ځواب ونه وایه او دا یې هم وویل چې پوره شپږ کاله کیږي له منگل سره یې گډې سندرې ندي ویلي او له منگله دجدا کیدو او له هغه سره دگډ ژوند په اړه یې نور څه ونه ویل او دا کار یې شخصي کار باله چې باید په شخصي کار کې څوک باید لاس وهنه ونکړي. اغلې نغمې دا هم وویل چې څلور اولادونه لري. دهیواد دهنري اړخ په اړه نغمې وویل خوشې دماشومانو لوبې ورته دا مهالیزه موسیقي ښکاري او هغه رښتینی رسالت ددې مهال موسیقۍ له لاسه ورکړی. نغمه داریانا تلویزیون په بلنه کابل ته راغلې او دنوي کال دنوې ورځې درادبره کیدو لامله به یوه کنسرټ ته هم څرگنئ شي. انځورونه : رحیم گل څاروان له اغلی نغمی سره


Instruction: Write a Pashto language article based on the provided title.

Input: د چارواكو د پام وړ!!د ميدان وردګو ولايت پښتون ....

Output: (اى ريشه براى خيدا مانده يى، شوما خر استين... پشتون چى يه...................) د چارواكو د پام وړ!!د ميدان وردګو ولايت پښتون مېشته او د كابل په پوله پروت ولايت دى، ټول اوسيدونكي يې د پوهې، بصيرت او پښتني غيرت له مخې په تول برابر دي، پوهه او بصيرت يې دې سيمې ته صبر، زغم او تحمل ور بښلى، دا سيمه تل ستونزې او سختۍ په خاموش او سكوت سره تيروي، د هېواد د نورو سيمو پرتله لوستي خلك ډېر لري، د جرمونو كچه يې د هېواد دې نورو ولايتونو پرتله بېخي ټيټه ده!! خو د هېواد چارواكي تل بيا بل ډول برداشت اخلي، هغوى همېشه دې سيمي ته ترسترګو وتلي خلك وراستوي، اداري چارې يې هغو خلكو ته په لاس وركوي، چې د هېواد نور ولايتونه يې نه شي زغملى. او يا دوى نورو سيمو ته نه شي تلى او دلته چې هر ډول ناپوهه خلك راشي، بيا هم شپې تېرولى شي!!! د خلكو ښه وقار او سړه سينه د هغوى سادګي بولي!! د طالبانو د واك پرمهال پدې سيمه كې چارې داسې ويدو او سستو بدخشانيانو ته سپارل شوې وې، چې په بل ولايت كې نه چا پرېښودل او نه دوى بل ولايت ته د تلو جرآت كاوه!!د موجوده حكومت په واكدارۍ كې هم ډېر اداري او امنيتي مشران ورته راغلل، ان بصير سالنګي غوندې كسان خو هم پدې سيمه باندې مقرر كړاى شول!! د همدغه نا اهله چارواكو د غفلت اوبې وفايۍ په پايله كې نوره سيمه خو پرېږده، ان په ميدان ښار كې هم هېڅ نه ليدل كېدل، څو كاله وړاندې به چې هرچا دا ښار د لومړي ځل لپاره وليد، نو ښه سم به يې وخندل، ويل به يې ما خو ويل چې دا به ريښتيا هم سم ښار وي!!! اوس د دوو كلونو را پدې خوا ددې سيمې بڼه څه نا څه بدله شوېده، ډېرې ودانۍ په كې جوړې شوې دي او ټولې ودانۍ يې نوې او ښكلې ښكاري، د سړك پ� �سره زاړه او خيرن دكانونه او هوټلونه اوس لرې شوي او له سړك څخه لرې د پلان او نخشې سره سم ښكلي دكانونه او ښايسته اپارتمانونه د جوړېدو په حال كې دي.چې اوس له لنډه ځايه ورشې، نو پر چارواكو به دې د بدګومانۍ څپه لږ را ټيټه شي. خو امنيتي چارې يې بيا د بدخشان د غرونو تالي چټو ته سپارل شوې، داسې خلك دي، چې نه يې انساني ب� �خورد زده دى او نه په چال چلند پوهېږي، مخكې لدې چې ورشې دا به درته وايي: (پارسي بيګو، اغى دغيت نمى پامم). له خلكو سره داسې چلند كوي، لكه څوك يې چې ( له ډېرغټ مجرم بندي سره كوي). چې تر څنګ يې تېر شې، خامخا به دې په لونګۍ، ږ يره او يا جامو پورې يو څه وايي!! داسې سترګ وږي دي، چې په هېڅ شي سرپه نه كوي!!بس چې د طالبانو او يا بل چا لخوا څه كړپ شي، نور ددوى ميره شي، بيا نو هر پښتانه ته طاليب او القاعده وايه، بېګنا خلك تر كوتكو لاندې كوه، له خ� �كو موبايل او پيسې اخله، خلك تهديدوه... دا يې عام كركټر دى!!!ګورئ چارواكو: داسې خلك مو ګومارلي، چې هر سړى و� �ته دښمن ښكاري، نوره هېڅ ګناه چې ونه لري، بس ددوى په اند پښتونولي يې غټ جرم دى. (اى ريشه براى خيدا مانده يى، شوما خر استين... پشتون چى يه...................) !!!!د هغو عامو او پېګناه خلكو غچ چې د همدغه وحشيانو لخوا د كومې پېښې په تور وځورول شول، ووهل شول، او جيبونه يې لوټ شول، ښه وليد و مو ليدل چې د سيمې خلك بيا دومره بې غيرته نه دي، چې هر وحشي ته خاموش پاتې شي، و مو ليدل چې د امنيت قومانداني يې څنګه ددوى په وينو ولړله. يو ځل بيا خبردار اوسئ كه دغه پښتون ضده وحشيان لرې نه شي، نو ژر ده، چې په ميدانښار كې څو ځله نورهم داسې پېښې ووينئ.